Τετάρτη, 13 Απριλίου 2016

Αιτιοκρατία ή ελευθερία; Ένα αφύσικο δίλημμα


 " Ένα επίκαιρο ερώτημα είναι αν οι σημερινοί πολιτικοί διαθέτουν όντως τα απαραίτητα γνωστικά εργαλεία για να κατανοήσουν την πολύπλοκη δυναμική τάξης -αταξίας, όπως αποκρυσταλλώνεται και στη βαθύτατη κρίση του κυρίαρχου μοντέλου διαχείρισης της κοινωνίας ...


  Αν πράγματι, όπως υποστηρίζει η κυρίαρχη μέχρι σήμερα ντετερμινιστική-αναγωγιστική προσέγγιση, όλα τα πολύπλοκα φυσικά φαινόμενα θα μπορούσαν, κατ’ αρχήν, να εξηγηθούν από μερικούς απλούς νόμους ή από κάποιες θεμελιώδεις «πρώτες αρχές», στις οποίες και οφείλουν να αναχθούν τα πάντα, τότε πώς εξηγείται ότι στις μέρες μας το επιστημονικό όνειρο της παντογνωσίας κατέληξε στον γνωσιακό «εφιάλτη» της αποδοχής μιας εγγενούς και ανεξάλειπτης αβεβαιότητας;
 H ικανότητα κάθε έλλογου όντος να επιλέγει ελεύθερα μια πράξη ή μια σκέψη ανάμεσα σε πολλές εναλλακτικές δυνατότητες περιγράφεται συνήθως ως ελευθερία βουλήσεως. Για να είναι όμως αυτή η επιλογή πραγματικά ελεύθερη, θα πρέπει προφανώς να μην εξαρτάται από εξωτερικές δυνάμεις -φυσικές ή υπερφυσικές- αλλά να καθορίζεται αποκλειστικά από τις εσωτερικές ανάγκες του ατόμου.
 Οι πρώτες προσπάθειες ερμηνείας αυτής της αινιγματικής ανθρώπινης ικανότητας ήταν θεολογικές: Πόσο συμβατή είναι η ελεύθερη βούληση των ανθρώπων με τη θεϊκή παντοδυναμία και παντογνωσία; Και πώς, μολονότι προϊόν της θείας χάριτος, η ελεύθερη βούλησή μας σχετίζεται με την προέλευση του κακού; ..."...   Ε Δ Ω