Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα φιλοσοφία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα φιλοσοφία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 11 Ιουνίου 2019

Εδουάρδο Γκαλεάνο: Το δικαίωμα στο παραλήρημα


 "Τα κράτη δεν ασχολούνται πλέον με τη διοίκηση και αφοσιώνονται στην αστυνόμευση... Οι πρόεδροι μετατρέπονται σε διαχειριστές ξένων εταιριών... Οι Υπουργοί Οικονομικών είναι καλοί διερμηνείς... Οι βιομήχανοι μετατρέπονται σε εισαγωγείς... Οι πολλοί εξαρτώνται ολοένα περισσότερο από τα περισσεύματα των λίγων.. Οι εργαζόμενοι χάνουν τις δουλειές τους... Οι αγρότες χάνουν τη γη τους... Τα παιδιά χάνουν την παιδική τους ηλικία... Οι νέοι χάνουν την επιθυμία να πιστεύουν... Οι ηλικιωμένοι χάνουν τη σύνταξή τους... "Η ζωή είναι λαχείο" ισχυρίζονται όσοι κερδίζουν... "
 "Κάθε άνθρωπος είναι τόσο μικρός όσο ο φόβος που αισθάνεται και τόσο μεγάλος όσο ο εχθρός που επιλέγει"        Εδουάρδο Γκαλεάνο                                                    [Πηγή: characters]



  Στην απίθανη περίπτωση που δεν γνωρίζετε ισπανικά... ενεργοποιήστε τους υπότιτλους.... 😉

Σχόλιο: Το δικό μου παραλήρημα πιστεύω ακράδαντα ότι αν έμπαινε σε ψηφοφορία θα "σάρωνε", επειδή είναι σαφέστατα πιο σαφές κι απόλυτα κατανοητό στους "συντηρητικούς" κύκλους, ημικύκλια και τετραγωνισμένα τρίγωνα... Γιατί εγώ πιστεύω ότι τα μωρά τα φέρνουν οι πελαργοί και τα άλλα περί συνουσιών είναι του διαβόλου πράγματα... Πιστεύω ακράδαντα ότι οι θεάνθρωποι γεννιούνται από παρθένες που "μυρίζουν" κρίνα στους αγρούς, ενώ όσες "μυρίζουν" παπαρούνες γεννάνε 'ημίθεους" και όσες σνιφάρουν σκόνη Noor1 "γεννάνε" Προέδρους-Πρωθυπουργούς ή στη χειρότερη Μπέηδες... Πιστεύω (ακράδαντα πάντα..) στους Μπάμπηδες, στους Αδώνηδες, στους Βορίδηδες, στους Μπογδάνους, στους Σκαλούμπακες... στις offshore company...   
 Όμως κυρίως πιστεύω μετά μανίας στη μεταθανάτια ζωή και ως εκ τούτου (μετά μανίας πάντα) πιστεύω ότι ο Κούλης θα φέρει την ανάπτυξη και θα εξαφανίσει τον "ορίζοντα" για πάντα...                                                                                                                                                                   [Κ.Φ.]

Κυριακή 13 Ιανουαρίου 2019

Η πτώση


 Όσο για μένα, η αδικία ήταν ακόμα πιο μεγάλη: με καταδίκαζαν για παλιές ευτυχίες. Είχα ζήσει καιρό μέσα στην αυταπάτη μιας γενικής ομόνοιας, ενώ απ’ όλες τις μεριές οι κριτικές, τα βέλη και οι ειρωνείες έπεφταν βροχή πάνω μου, σ’ εμένα τον αφηρημένο και ανέμελο. Από την ημέρα που μυρίστηκα τον κίνδυνο, άνοιξαν τα μάτια μου. Δέχτηκα ταυτόχρονα όλα τα πλήγματα κι έχασα μονομιάς τις δυνάμεις μου. Ολάκερο το σύμπαν βάλθηκε τότε να γελάει ολόγυρα μου.

 Να λοιπόν τι δεν μπορεί ν’ ανεχτεί κανένας άνθρωπος (εκτός από εκείνους που δεν ξέρουν να ζουν, εννοώ τους συνετούς). Η μόνη λύση είναι η κακία. Οι άνθρωποι βιάζονται τότε να κρίνουν για να μην κριθούν οι ίδιοι. Τι τα θέλετε; Η πιο φυσική ιδέα του ανθρώπου, εκείνη που του έρχεται ανεπιτήδευτα, από τα βάθη της ψυχή του, είναι η ιδέα πως είναι αθώος.

Albert Camus, Η πτώση-απόσπασμα                                                 [Πηγή: Το 23ο Γράμμα]

Πέμπτη 20 Σεπτεμβρίου 2018

Ο Άνταμ Σμιθ στην Ελλάδα... σήμερα!


 Πλέον, ο ένας στους τρεις μισθωτούς στην Ελλάδα απασχολείται με μερική απασχόληση και μισθό - βοήθημα κάτω από το όριο της φτώχειας.
 Τα επίσημα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι έχει επέλθει πλήρης αποσύνθεση στην ελληνική αγορά εργασίας, όπου το 38% των εργαζομένων έχει αποδοχές χαμηλότερες από τον κατώτατο (3,39 ευρώ την ώρα ή 27,12 ευρώ την ημέρα) μισθό. Εκτιμάται ότι τα επόμενα χρόνια το όριο της φτώχειας θα βρεθεί σε υψηλότερα επίπεδα, διότι εκτός από τη μείωση των εισοδημάτων δημιουργείται σταδιακά μια νέα κατηγορία, οι λεγόμενοι εργαζόμενοι – φτωχοί, άνθρωποι δηλαδή οι οποίοι θα εργάζονται με ευέλικτη μορφή απασχόλησης και οι αμοιβές τους θα κυμαίνονται από 200 έως 300 ευρώ τον μήνα, δηλαδή κάτω από 4.150 ευρώ ετησίως, που είναι το όριο της φτώχειας σήμερα.
 Για πολλούς ντόπιους αυτοχαρακτηριζόμενους «φιλελεύθερους» στην Ελλάδα, αυτά τα συγκλονιστικά στοιχεία αντί να προκαλούν τεράστια θλίψη προκαλούν αντιθέτως βαθιά ηδονή. Γι' αυτούς τα στοιχεία δείχνουν ότι «σφίγγουμε το ζωνάρι μας» και ότι «έχουμε μπει στον σωστό δρόμο» που θα μας οδηγήσει στην πολυπόθητη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.
 Το γεγονός ότι σε λίγο η πλειονότητα των εργαζομένων θα βρίσκεται κάτω από τα όρια της φτώχειας δεν τους ανησυχεί στον βαθμό που αυτό επιβάλλουν οι απρόσωπες δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης. Οποιαδήποτε κρατική παρέμβαση απλώς θα καταστρέψει την πολυπόθητη «ισορροπία» στην αγορά εργασίας.
 Πόσο διαφορετική θα ήταν η εκτίμηση της ελληνικής κατάστασης από τον πατέρα του σύγχρονου φιλελευθερισμού, τον Σκοτσέζο φιλόσοφο Ανταμ Σμιθ! Για τον μεγάλο φιλελεύθερο διανοητή η κατάσταση στην Ελλάδα θα ήταν ηθικά αποκρουστική. Οπως έγραφε: «Καμία κοινωνία δεν μπορεί να ανθήσει και να είναι ευτυχισμένη, στην οποία η πλειονότητα των κατοίκων είναι φτωχοί και εξαθλιωμένοι».
 Για τον μεγάλο φιλόσοφο, οι μισθοί εξαθλίωσης (δηλαδή η λιτότητα), την οποία έχουν επιβάλει στην Ελλάδα οι Βρυξέλλες και τα «αφεντικά» (όπως αποκαλούσε τους επιχειρηματίες), οδηγούν σταδιακά σε ολοκληρωτική εξαφάνιση του εργαζόμενου πληθυσμού: «Ο άνθρωπος θα πρέπει να μπορεί να ζει από την εργασία του και ο μισθός θα πρέπει τουλάχιστον να βρίσκεται σε ένα επίπεδο που θα τον συντηρεί. Ορισμένες φορές θα πρέπει να είναι μεγαλύτερος, γιατί αλλιώς θα ήταν αδύνατον γι' αυτόν να μεγαλώσει μια οικογένεια και μια τέτοια φυλή εργαζομένων δεν θα μπορούσε να επιβιώσει πέρα από την πρώτη γενιά».
 Θα διαφωνούσε επίσης έντονα ότι οι μισθοί εξαθλίωσης συμβάλλουν στην οικονομική ανάπτυξη. «Ο μισθός του εργαζομένου» γράφει «αντιπροσωπεύει την ενθάρρυνση της προσπάθειας, η οποία, όπως κάθε άλλο ανθρώπινο χαρακτηριστικό, βελτιώνεται σε σχέση με την ενθάρρυνση που δέχεται».
 Ούτε θα εντυπωσιαζόταν ο Ανταμ Σμιθ από τις επικλήσεις των εργοδοτών για χαμηλότερους μισθούς έτσι ώστε να μειωθεί το κόστος παραγωγής και συνεπώς να γίνουν τα προϊόντα πιο ανταγωνιστικά. Αντίθετα, θα τους θύμιζε ότι οι θυσίες δεν μπορεί να είναι μονόπλευρες. Οπως έγραφε:
«Οι έμποροι και τα αφεντικά διαμαρτύρονται πολύ για τις αρνητικές επιπτώσεις των υψηλών μισθών στην αύξηση της τιμής και τη μείωση των πωλήσεων. Δεν μας λένε τίποτα όσον αφορά τις άσχημες επιπτώσεις των υψηλών κερδών. Σιωπούν όσον αφορά τις καταστροφικές επιπτώσεις των δικών τους προσόδων. Διαμαρτύρονται μόνο γι' αυτές των άλλων ατόμων».
 Και το ίδιο ισχύει και για τα παράπονα των αφεντικών ότι οι υψηλοί μισθοί δυσκολεύουν τις εξαγωγές: «Οι έμποροί μας συχνά διαμαρτύρονται για τους υψηλούς μισθούς των Βρετανών εργαζομένων ως το αίτιο που εμποδίζει τις πωλήσεις των προϊόντων τους στο εξωτερικό. Ομως σιωπούν για τα υψηλά τους κέρδη. Παραπονιούνται για τα υπερβολικά κέρδη των άλλων αλλά δεν λένε τίποτα για τα δικά τους»
 Εδώ θα πρέπει να τονιστεί ότι ο Ανταμ Σμίθ πουθενά δεν χρησιμοποιεί τον δημοσιοσχεσίτικο νεολογισμό «επιχειρηματίας» για να χαρακτηρίσει τους εργοδότες. Χρησιμοποιεί τον πολύ πιο προσαρμοσμένο στην πραγματικότητα όρο «αφεντικά» (masters). Τι λοιπόν αντιπροσωπεύουν οι επικλήσεις των αφεντικών για να δείξουν μισθολογική αυτοσυγκράτηση οι εργαζόμενοι;
 H φημισμένη απάντηση του Ανταμ Σμιθ (που ίσως τοποθετεί τον πατέρα του φιλελευθερισμού πολύ πιο αριστερά του Μαρξ) θα πρέπει οπωσδήπoτε να τοποθετηθεί στην πρόσοψη του κτιρίου που στεγάζει τον ΣΕΒ η οποιαδήποτε άλλη εργοδοτική ένωση: «Oλα για την πάρτη μας και τίποτα για τους άλλους φαίνεται ότι είναι σε κάθε περίοδο της ανθρωπότητας το ελεεινό δόγμα των αφεντικών του κόσμου»!           [Πηγή: efsyn]

Σάββατο 18 Αυγούστου 2018

Ντιντερό: Η οικουμενική ηθική


 ΛΕΤΕ ΠΩΣ ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΙΑ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ, και θέλω πολύ να συμφωνήσω, όμως η οικουμενική αυτή ηθική δεν μπορεί να είναι το αποτέλεσμα ενός τοπικού ή επιμέρους αιτίου. Υπήρξε η ίδια σε όλους τους περασμένους χρόνους, και θα είναι η ίδια στους επερχόμενους αιώνες. Δεν δύναται λοιπόν να έχει ως βάση τις θρησκευτικές απόψεις, οι οποίες από τις απαρχές του κόσμου μας, και από τον έναν πόλο της γης στον άλλο, πάντα ποίκιλλαν.
 ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΛΟΙΠΟΝ Ν’ ΑΝΑΖΗΤΗΣΟΥΜΕ τις απαρχές τούτης της τόσο σταθερής και τόσο διαδεδομένης ομοφωνίας της κρίσης, εν μέσω των αντιτιθέμενων και εφήμερων απόψεων; Σε ένα σταθερό και αιώνιο φυσικό αίτιο. Και πού ανευρίσκεται το αίτιο αυτό; Βρίσκεται στον ίδιο τον άνθρωπο, στην ομοιότητα της οργάνωσης του ενός ανθρώπου με τον άλλο, μια ομοιότητα στην οργάνωση που επισύρει εκείνη των αναγκών, των ίδιων ηδονών, των ίδιων βασάνων. Πηγή της ανάγκης της κοινωνίας ή μίας κοινής πάλης ενάντια στους κοινούς κινδύνους και που γεννιέται στα σπλάχνα της ίδιας της φύσης που απειλεί τον άνθρωπο από εκατό διαφορετικές πλευρές.
 ΙΔΟΥ Η ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΤΩΝ ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΔΕΣΜΩΝ και των οικιακών αρετών. Ιδού η καταβολή των γενικών δεσμών και των δημοσίων αρετών. Ιδού η πηγή όλων των ατομικών συνθηκών και όλων των νόμων. Ιδού η αιτία της ισχύος τους σ’ ένα μικρό και επαπειλούμενο έθνος. Ιδού η αιτία της αδυναμίας τους σε ένα ήσυχο και εύπορο έθνος. Ιδού ο σχεδόν πλήρης εκμηδενισμός τους από το ένα έθνος στο άλλο.
 ΠΡΕΠΕΙ ΑΡΑΓΕ Ν’ ΑΡΠΑΞΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΗ οτιδήποτε μπορούμε ν’ αποσπάσουμε, είτε η πάλη μας ενάντιά της θα έπρεπε μήπως να αρκεστεί στο να μας διευκολύνει στον μικρό αριθμό των βασικών αναγκών τις οποίες εκείνη μας καθόρισε, τη στέγη, το ντύσιμο, το φαγητό, την αναπαραγωγή με τους ομοίους μας και την ασφαλή ανάπαυση;
 ΔΕΝ ΘΑ ΗΤΑΝ ΟΛΑ Τ’ ΑΛΛΑ ΠΑΡΑ ΜΙΑ ΤΥΧΑΙΟΤΗΤΑ της υπερβολής του είδους μας, όπως οτιδήποτε υπερβαίνει τη φιλοδοξία μιας κάποιας τύχης, κι ανάμεσά μας η υπερβολή του ατόμου, δηλαδή ένα ασφαλές μέσο για να εξαθλιώνει κανείς τη ζωή του ασχολούμενος υπερβολικά ώστε να καταστεί ευτυχισμένος; Εάν όμως τούτες οι ιδέες ήταν αληθείς, πόσοι άνθρωποι θα έχουν βασανιστεί μάταια! Θα είχαν όντως χάσει τον πρωταρχικό στόχο, την πάλη ενάντια στη φύση.
 ΜΟΛΙΣ  Η ΦΥΣΗ ΗΤΤΗΘΕΙ, τα υπόλοιπα δεν είναι πλέον παρά επίδειξη, που μας στοιχίζει περισσότερα απ’ όσα μας αποδίδει.
 Από το βιβλίο του Ντενί Ντιντερό, Αποσπάσματα που ξεγλίστρησαν από το χαρτοφύλακα ενός φιλοσόφου, έκδοση Denis Diderot, Oeuvres completes, εκδ. Assezat. Επιλογή - μετάφραση: Α. Σταϊνχάουερ.
 Ο Ντενί Ντιντερό (5 Οκτωβρίου 1713-31 Ιουλίου 1784) ήταν Γάλλος φιλόσοφος και συγγραφέας. Σε όλα τα έργα του διέδιδε το πνεύμα του διαφωτισμού, άθεος και υλιστής ο ίδιος, ενάντια στη δεισιδαιμονία και τη θρησκοληψία. Μαζί με τον Βολταίρο και τον Ρουσσώ, υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Γάλλους συγγραφείς του 18ου αιώνα. Θεωρείται από τους πνευματικούς πατέρες της  γαλλικής επανάστασης.
[Πηγή: www.doctv.gr]
 Διαβάστε επίσης... Denis Diderot ... Αποφθέγματα... Ε Δ Ω 

Κυριακή 29 Ιουλίου 2018

Η συμπαθητική και μάταιη μαγεία των ευχών


 Αν δεν υπήρχαν οι ευχές, ίσως ο κόσμος να ’ταν καλύτερος. Διότι η ευχή υποκαθιστά τη συγκεκριμένη πράξη ή ενέργεια «για κάτι το καλύτερο» με μια άνευ νοήματος μαγική επίκληση για το «καλώς έχειν των πραγμάτων». (Η παμπάλαια ομηρική λέξη «ευχή» είναι σύνθετη, και παράγεται από το «ευ» και το «έχω». Συνεπώς, ευχή σημαίνει «έχειν καλώς», και κατά προέκταση «επιθυμία για το έχειν καλώς» των ανθρώπων και των πραγμάτων).
 Όμως παρά την αρχαιότητα των ευχών, ο κόσμος συνεχίζει να «έχει κακώς» κι αυτό σημαίνει πως οι ευχές αποδείχτηκαν ολικά ανεπαρκείς για την τακτοποίηση των κακώς κειμένων. Ωστόσο, όλες οι γλώσσες είναι κατάφορτες από ένα ατέλειωτο ευχολόγιο, πράγμα που σημαδεύει επίμονα τον άνθρωπινο πόθο για κάτι το καλύτερο. Δηλαδή, ο ρόλος της ευχής σταματάει στην κατάδειξη της επιθυμίας για ευτυχία, χωρίς βέβαια να υποδεικνύει κανέναν τρόπο για την επίτευξή της.
 Η ευχή είναι μια έννοια όχι απλά μεταφυσική αλλά πρωτόγονα μαγική, που παραπέμπει στη «συμπαθητική μαγεία», δηλαδή στην πίστη του πρωτόγονου ανθρώπου πως είναι αρκετό να αναπαραστήσεις μια πράξη ή να εκφωνήσεις με ειδικό τρόπο το όνομα ενός πράγματος, κι αυτή η πράξη ή αυτό το πράγμα θ' αποκτήσουν αυτόματα υπόσταση.
 Παίρνουμε και δίνουμε ευχές με μια απίθανη ευκολία. Άλλωστε, οι ευχές δε στοιχίζουν τίποτα, σε αντίθεση με τα δώρα που πρέπει να τα αγοράσει κανείς. (Τόσο το δώρο όσο και η ευχή λειτουργούν ψυχολογικά με τον ίδιο ακριβώς μαγικό τρόπο. Τούτη τη μαγική λειτουργία του δώρου θα τη δούμε μια άλλη φορά).
 Η ευχητική δοσοληψία, καθώς και η δωροληψία, είναι μια υπόθεση καθημερινή, αλλά στις γιορτές έχουμε πάντα ένα ευχολογικό και δωροληπτικό «μπουμ». Διότι οι εορταστικές ημέρες έχουν μια «ιδιαιτερότητα», επίσης μαγικής τάξεως: Παρόλο που κι αυτές οι ημέρες έχουν εικοσιτέσσερις ώρες, παρόλο που κουβαλούμε και σ' αυτές τα καθημερινά-μας βάσανα, παρόλο που η δυστυχία-μας λόγω ανεργίας ή από άλλα αίτια διογκώνεται ψυχολογικά αυτές τις μέρες εξαιτίας της απαίτησης για ευτυχία που επιβάλλει η ίδια η έννοια της γιορτής, παρόλα αυτά τα πολύ πεζά πράγματα, συνεχίζουμε να πιστεύουμε αφελώς πως η μαγική ευχή στο μαγικό περιβάλλον της γιορτής θα λειτουργήσει με πολλαπλάσια ένταση.
 Δηλαδή, όπως και οι μάγοι, συνεχίζουμε να πιστεύουμε πως αν εκφωνήσουμε την κατάλληλη λέξη (άμπρα - κατάμπρα) την κατάλληλη στιγμή όλα θα παν καλύτερα. Μόλις περάσει η γιορτή διαπιστώνουμε με αφελή έκπληξη πως τίποτα δεν πήγε καλύτερα, αλλά αυτό δε μας εμποδίζει καθόλου να περιμένουμε την επόμενη γιορτή, όπου η πανάρχαιη πράξη της «συμπαθητικής μαγείας» θα επαναληφτεί για μυριοστή φορά και πάλι επί ματαίω.
 Μ' αυτά και μ’ άλλα, ο βίος-μας τελειώνει κάποτε, και στο χείλος του τάφου φωνάζουμε τον παπά να «διαβάσει» για λογαριασμό μας, αφού εμείς δεν μπορούμε να διαβάσουμε πια, την τελευταία ευχή για τη σωτηρία μας. Μιας και οι ευχές δε μας ωφέλησαν σε τούτη τη ζωή, ας μας συνοδεύσουν τουλάχιστον στην άλλη, όπου είναι η πραγματική-τους θέση.
 Καθημερινά κολυμπάμε στο ευχητικό πέλαγος μιας ευκταίας ευτυχίας, που όλο κινάει να ’ρθει και ποτέ δε φτάνει. Και πώς να φτάσει με μαγικές επικλήσεις εκ του ασφαλούς και χωρίς αγώνα; Η ευτυχία δεν είναι «εκ του Θεού», είναι «εκ των ανθρώπων».  Πράγμα που το ξέρουν όλοι εκτός απ’ τους παπάδες και τους περί αυτούς που κατάφεραν ν’ ανταλλάξουν ταχυδακτυλουργικά την επίγεια δυστυχία-τους με την προσδοκώμενη ουράνια ευτυχία.
  Όμως , οι νορμάλ άνθρωποι γνωρίζουν πως ο ξορκισμός των «κακών πνευμάτων» επί της γης είναι υπόθεση περισσότερο επείγουσα απ' τον ξορκισμό των «κακών πνευμάτων» στον ουρανό. Και γι’ αυτό, κάνουν ευχές πριν καταλήξουν στις προσευχές.
 Η προσευχή είναι κι αυτή μια ευχή αλλά κατευθυνόμενη «προς»: το Θεό, τον Άγιο και γενικότερα προς μια «δύναμη» απρόσωπη και ασαφή. Και ακριβώς το απρόσωπο του παραλήπτη της προσευχής είναι που μας υποχρεώνει να τον στοχεύουμε πολύ προσεχτικά, προκειμένου να πετύχουμε τον αέναα κινούμενο στόχο.  Για τον ίδιο λόγο η ευχή-μας, αν θέλουμε να πάρει το πρόθεμα «προς» και να μετατραπεί σε προσευχή, πρέπει να εκτοξευτεί με πάρα πολύ μεγάλη δύναμη. Η αραιή «ψυχική ενέργεια» της ευχής είναι εντελώς ακατάλληλη για έναν τέτοιο σπουδαίο σκοπό.   Συνεπώς πρέπει να πυκνώσουμε τούτη την ενέργεια με την άσκηση και αν δεν μπορούμε να το πετύχουμε μόνοι-μας δεν έχουμε παρά να συμβουλευτούμε επί του θέματος τις οδηγίες του Ιγνάτιου Λογιόλα, που έγραψε σχετική πραγματεία υπό τον τίτλο «Πνευματικές ασκήσεις» προς χρήση των Ιησουιτών μοναχών, αυτών που δια της Ιεράς Εξετάσεως παλούκωσαν ουκ ολίγους ανίκανους να προσευχηθούν με τον αρμόζοντα τρόπο. 
 Είδαμε, λοιπόν, πως η ευχή και η προσευχή είναι το ίδιο πράγμα. Η διαφορά έγκειται μόνο στον παραλήπτη της μαγικής επίκλησης: Η ευχή απευθύνεται σε ανθρώπους, η προσευχή σε θεούς και πνεύματα άμεσα εξαρτημένα απ' αυτούς. Φυσικά, πρέπει να τροποποιήσει κανείς το περιεχόμενο της μαγικής επίκλησης, για να μην μπερδευτούν οι παραλήπτες: Αν η προσευχή δεν είναι κατάλληλα διαμορφωμένη μπορεί να εκληφθεί ως ευχή και να την εισπράξει κατά λάθος κάποιος άνθρωπος. Σε μια τέτοια απευκταία περίπτωση, θα διαπράξουμε το αμάρτημα της ειδωλωλατρείας ή προσωπολατρείας, πράγμα που είναι το ίδιο σε τελική ανάλυση.
 Το «καλημέρα», «καλησπέρα» και τα συναφή, καθώς και το «μπάι μπόι», «τσιάο», «αλό» και οι ανάλογοι ξενόγλωσσοι βαρβαρισμοί που πλούτισαν το ήδη πλούσιο ευχολόγιο της ελληνικής γλώσσας, δεν είναι παρά κοινές και καθημερινές ευχές —τόσο κοινές και καθημερινές που έχασαν πια το αρχικό μεταφυσικό-τους περιεχόμενο και μετατράπηκαν σε σκέτους ήχους. Έτσι το «καλημέρα», για παράδειγμα, δε σημαίνει ακριβώς «σας εύχομαι μίαν καλή ημέραν» αλλά «σας είδα»: Λέμε σε κάποιον «καλημέρα» για να δηλώσουμε, απλώς, πως βρίσκεται εδώ και λίγη ώρα εντός του οπτικού-μας πεδίου, ότι δηλαδή η παρουσία-του δεν πέρασε απαρατήρητη, πράγμα που θα ήταν απρέπεια. Όσο για την «καλή σου μέρα», γνωρίζουμε από πείρα πως το καλό ή το κακό της ημέρας του κυρίου που χαιρετίσαμε είναι τελείως άσχετο απ’ την ευχή μας. Άλλωστε, τίποτα δεν αποκλείει ο εν λόγω κύριος να βρεθεί κάτω απ' τους τροχούς ενός αυτοκινήτου αμέσως μετά την ευχή-μας —και παρά την ευχή-μας. Ακόμα, όλοι ξέρουμε από οδυνηρή εμπειρία πως είναι κουτό να λες καλημέρα και να το εννοείς, όταν και ο χαιρετών και ο χαιρετώμενος εισπνέουν το γνωστόν αθηναϊκόν νέφος, η καταστροφική ύπαρξη του οποίου απέχει άπειρες ρυπαντικές μονάδες απ' την αρχική μεταφυσική αφετηρία της ευχής.
 Η απομεταφυσικοποίηση λοιπόν όλων των ευχών είναι ένα γεγονός. Οι ευχές έχουν μετατραπεί σε κενούς τύπους ευγένειας, που ωστόσο διατηρούν αταβιστικά ένα μέρος από το αρχικό μεταφυσικό-τους περιεχόμενο, έτσι για να μην ξεχνάμε τον πρωτογονισμό-μας.
 Πάντως καλό είναι, τώρα στους πεζούς καιρούς-μας, για έγκυρες και αποτελεσματικές ευχές να καλείτε τον παπά. Αυτός, εκτός από το Ευχολόγιο (βιβλίο ιερό με ξόρκια δια πάσα νόσον και πάσα μαλακίαν) διαθέτει και το δυστυχώς παρακμασμένο Ευχέλαιον, που είναι ένα από τα εφτά μυστήρια της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Πρόκειται όντως για ένα πολύ μυστηριώδες μυστήριο, μιας και σ’ αυτό η ευχή και το λάδι αποτελούν αμάλγαμα πολύ μεγάλης μαγικής δύναμης.
 Αν ούτε το Ευχέλαιο λύσει το επίμονο πρόβλημά σας, τότε δύο πράγματα μπορεί να συμβαίνουν: Είτε το πρόβλημά σας είναι τάξεως ψυχολογικής, οπότε θα χρειαστείτε ψυχίατρο — ψυχαναλυτή, είτε είναι τάξεως κοινωνικής, οπότε θα χρειαστεί να εγγραφείτε στο συνδικάτο ή σε κάποιο κόμμα. 
 Κείμενα στο Έθνος – Βασίλης Ραφαηλίδης [Πηγή: www.doctv.gr]


 ..Αντί σχολίου: Σας εύχομαι: ... Καλή "ανάπτυξη", καλή "πρόοδο", καλές "συντάξεις", καλούς "μισθούς", καλές "δουλειές", ... η δημοκρατία ΘΑ νικήσει, ... η δικαιοσύνη ΘΑ λάμψει,....
  Βασικά καλησπέρα σας.... Ε Δ Ω 
   

Παρασκευή 20 Ιουλίου 2018

Βάστα καρδιά μου: Τέτλαθι δη κραδίη


 Η Jaqueline de Romilly στο βιβλίο της «Βάστα καρδιά μου» μιλά για τη ραψωδία υ, στίχο 18 της Οδύσσειας. Στο χωρίο αυτό ο Οδυσσέας μεταμορφωμένος ακόμα σε γέρο ζητιάνο βλέπει τις δούλες να υπηρετούν και να χαριεντίζονται με τους μνηστήρες που καταπατούν και ρημάζουν το σπίτι και διεκδικούν τη γυναίκα του την Πηνελόπη.
 Μέσα του, μας λέει ο ποιητής, η ψυχή του διστάζει αν πρέπει να φανερωθεί αμέσως σπέρνοντας τον θάνατο στους εχθρούς και σε όσες προδίδουν το σπιτικό του ή αντιθέτως να κρατηθεί περιμένοντας τη σωστή ευκαιρία.
 Είναι μια από τις σπάνιες περιπτώσεις όπου στην τουλάχιστον επιφανειακά γραμμική αφήγηση παρεμβάλλεται μια αγωνία του προσώπου, μια σύγκρουση, ένας εσωτερικός διάλογος.
 Ποιος είναι ο λόγος που αναφερόμαστε στο χωρίο αυτό και στο έργο που το ερμηνεύει; Ο λόγος είναι ότι τα ομηρικά έπη, όπως και τα ινδικά σαν τη Μαχαμπαράτα (η αγωνία του Αρτζούνα) όπου επίσης συγκλονιστικοί εσωτερικοί διάλογοι παρεμβάλλονται στην αφήγηση της δράσης, δεν είναι ή δεν είναι μόνον «ποίηση» με την έννοια που αποδίδεται σήμερα στον όρο στις δυτικές κοινωνίες.
 Δηλαδή μια περιορισμένη σε δεδομένο πλαίσιο καλλιτεχνική δραστηριότητα, αλλά ταυτοχρόνως μια αφήγηση/ερμηνεία του σύνολου πολιτισμού: Αφήγηση που αφορά όχι μόνον την τέχνη του λόγου, αλλά και τη θρησκεία, την ιατρική, την πολιτική, την τέχνη του πολέμου, τον στοχασμό που λίγους αιώνες μετά θα γίνει φιλοσοφία, την Ιστορία, την ανθρωπολογία και με υπαινικτικό τρόπο την ψυχολογία.
 Σημειώνω ότι οι στιγμές που από την αφήγηση αναδύεται ο ψυχικός κόσμος, η προσωπικότητα, το εγώ, είναι περισσότερες στην Οδύσσεια. Στη ραψωδία (τ) το όνειρό της που η Πηνελόπη αφηγείται σε αυτόν που ακόμη δεν ξέρει ότι είναι ο Οδυσσέας αποκαλύπτει και πάλι μια κρυμμένη αμφιθυμία. Ενώ φέρεται απαξιωτικά στους μνηστήρες, στο όνειρο τους βλέπει σαν συμπαθείς χήνες που τους ταΐζει με ευχαρίστηση μέχρι που τους τρώει ο αετός.
 Ο Οδυσσέας, ακόμα μεταμορφωμένος σε γέρο, ερμηνεύει το όνειρο: Θα γυρίσει ο Άντρας σου και θα τους σκοτώσει. Αλλά μέχρι να καταφέρει να το κατορθώσει δεν θα της αποκαλύψει την ταυτότητά του σαν να έχει ο ίδιος μια ανησυχία για τις διαθέσεις της.
 Στα δύο αυτά αποσπάσματα συνοψίζεται μια στάση των βασικών προσώπων του έπους απέναντι στους μνηστήρες της εξουσίας και έχει ισχύ και σήμερα, μια ακόμα ανάλγητη και πολεμόχαρη εποχή: Η πρώτη απαντά στο ερώτημα πότε πρέπει να δράσει κανείς ακόμα κι αν τον συντρίβει μια τυραννία. Η δεύτερη δείχνει τους όρους και τα υποσυνείδητα όρια της αμφιθυμίας απέναντι στην επιβαλλόμενη εξουσία, ατομική και συλλογική.   [Πηγή: efsyn]

Τετάρτη 9 Μαΐου 2018

Η τέχνη να λέμε όχι


 Ποιες είναι οι λέξεις-κλειδιά που μας είναι αναγκαίες για να προσανατολιστούμε μέσα στη σύγχυση των καιρών μας; Το ερώτημα αυτό απηύθυνε ο συντάκτης της ιταλικής εφημερίδας «La Repubblica» Φράνκο Μαρκοάλντι στον μεγάλο κριτικό και στοχαστή Τζορτζ Στάινερ. Ακολουθεί ένα απόσπασμα από την απάντηση που έδωσε ο Στάινερ.

«Θα ξεκινούσα από μια από τις πιο απλές και πιο μικρές λέξεις του λεξιλογίου: τη λέξη "όχι". Έχουμε χάσει την τέχνη να λέμε "όχι". Όχι στην ωμότητα της πολιτικής, όχι στην τρέλα των οικονομικών αδικιών που μας περιβάλλουν, όχι στην εισβολή της γραφειοκρατίας στην καθημερινή μας ζωή. Όχι στην ιδέα ότι μπορούν να γίνονται αποδεκτοί ως φυσιολογικοί οι πόλεμοι, η πείνα, η παιδική σκλαβιά. Υπάρχει μια πελώρια ανάγκη να ξαναρχίσουμε να προφέρουμε αυτή τη λέξη. Κι όμως, είμαστε ανίκανοι γι' αυτό.
 Πιστέψτε με, τρομάζω μπροστά στην ενδοτικότητα τόσων καθώς πρέπει προσώπων, που έχουν μεταμορφωθεί σε πρωταθλητές της μοιρολατρίας. Που δηλώνουν ανοιχτά το σκεπτικισμό τους σχετικά με το ανώφελο της διαμαρτυρίας, λες και το να διαμαρτύρεται κανείς έχει γίνει κάτι το ενοχλητικό.
 Οι μεγαλύτερες όμως προσωπικότητες του καιρού μας, ο Νέλσον Μαντέλα, ο Βάτσλαβ Χάβελ, δεν ένιωσαν ποτέ αυτόν τον τύπο της ενόχλησης. Ωστόσο, η οικογένεια και το σχολείο, για να μη μιλήσουμε για όλο το σύστημα των μέσων μαζικής επικοινωνίας, μεταδίδουν συστηματικά αυτόν τον ιό. Μας προδιαθέτουν για τον πιο ολικό κομφορμισμό.
 Γι' αυτό είναι θεμελιώδες να ξαναρχίσουμε την αντίσταση ενάντια στα ψεύτικα είδωλα του καιρού μας. Ξεκινώντας από το κυριότερο: το χρήμα. Χρειάζεται να αντισταθούμε στο φασισμό του χρήματος. Μιλώ για φασισμό, γιατί δεν βρίσκω πιο κατάλληλο όρο για να περιγράψω την καταιγιστική διάδοση μιας λογοκριτικής και δεσποτικής εξουσίας. Σήμερα όλα μυρίζουν χρήμα.
 Η ίδια η πολιτική εξουσία βρίσκεται στα χέρια του χρήματος. Κάτι γνωρίζετε γι' αυτό εσείς στην Ιταλία. Αλλά και άλλα έθνη δεν είναι απρόσβλητα από τον κίνδυνο μιας τέτοιας παρέκκλισης. Σας αναφέρω ένα πρόσφατο παράδειγμα: Πρόσφατα είδαμε να κλείνουν τράπεζες και εργοστάσια. Είδαμε εκατοντάδες χιλιάδες πρόσωπα να χάνουν τη δουλειά τους και ταυτόχρονα παρακολουθήσαμε το επαίσχυντο θέαμα των διευθυντικών στελεχών που αποχωρούσαν εισπράττοντας πελώρια ποσά ως μπόνους.
 Δεν είναι απόλυτο αίσχος; Θα ευχόμουν μπροστά σε όλα αυτά να υψωνόταν ισχυρό από τους δρόμους και τις πλατείες το "όχι". Αντίθετα, όμως, κυριάρχησε η συνήθης θλιβερή παθητικότητα. Προφανώς το άτομο παραμένει παθητικό επειδή έχει την αίσθηση ότι βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα σχηματισμό ανώνυμων δυνάμεων τόσο ισχυρό ώστε να παραλύει κάθε αντίδραση.
 Υπάρχει, όμως, και ένας άλλος παράγοντας που δεν πρέπει να τον λησμονάμε: η καταστροφή των ιδεολογιών του εικοστού αιώνα, ξεκινώντας από το μαρξισμό στις διάφορες πολιτικές εφαρμογές του, άφησε πίσω της καμένη γη. Και η καταστροφή δεν είναι μόνο πολιτική, είναι και πολιτισμική.
 Για να συνεννοούμαστε: η Ιταλία χωρίς τον Γκράμσι είναι μια ακρωτηριασμένη χώρα, μια αγνώριστη χώρα. Βλέπετε, όταν ήμουν νέος, οι άνθρωποι μπορούσαν ακόμα να κάνουν αυτά που εγώ αποκαλώ "δημιουργικά" λάθη. Επειδή στη ζωή ενός νέου είναι θεμελιώδες το να μπορεί να κάνει λάθη, για να δημιουργεί μιαν έντονη και παθιασμένη ζωή. Σήμερα αυτό δεν είναι πλέον δυνατό. Και είναι τρομερό να σκεφτούμε ένα δεκαοχτάχρονο που βλέπει να του αρνούνται κάθε ιδεολογικό και ουτοπικό ενθουσιασμό.
 Υπάρχει ένα μικρό επεισόδιο που για μένα αντιπροσώπευε ένα σημείο χωρίς επιστροφή. Ήμασταν στον καιρό του ανταρτοπόλεμου στη Λατινική Αμερική. Η συζήτηση με μιαν ομάδα φοιτητών μου προεκτάθηκε στον ισπανικό εμφύλιο. Τους ρώτησα αν θα πραγματοποιούσαν ποτέ επιλογές ανάλογες με εκείνες των γονέων τους, οι οποίοι είχαν πολεμήσει ή και είχαν σκοτωθεί για την ελευθερία αυτής της χώρας. Την επόμενη μέρα έλαβα μιαν επιστολή που έλεγε: "Αγαπητέ καθηγητή Στάινερ, στην τωρινή κατάσταση, οποιαδήποτε εμπλοκή σε διεθνείς μάχες για την ελευθερία θα μας μετέτρεπε αναπόφευκτα σε συνενόχους.

 Δέστε τι τρομερά πράγματα έκαναν οι κομμουνιστές, δέστε τι τρομερά πράγματα κάνει η CIA. Λυπούμαστε, εμείς δεν θέλουμε να εξαπατηθούμε άλλη μία φορά". Αν η μοναδική έγνοια είναι να μην εξαπατηθούμε, πού θα βρούμε τη δύναμη για να πραγματοποιήσουμε ένα άλμα της φαντασίας; Να σκεφτούμε κάτι πιο μεγάλο από τον εαυτό μας;

 Η δεύτερη λέξη είναι η "ιδιωτικότητα". Ήδη δεν υπάρχει πτυχή της ιδιωτικής ζωής, ακόμα και η πιο ιερή και η πιο μύχια, που να μην επιδεικνύεται και να μην εκτίθεται δημόσια. Σε όλα τα πεδία είναι σε δράση μια επεκτατική "βιομηχανία της διείσδυσης" (που συμπεριλαμβάνει την ψυχανάλυση, καθώς και τη γραφειοκρατία, το σύστημα των μέσων μαζικής επικοινωνίας καθώς και τις ιατρικές θεραπείες), η οποία αποβλέπει στο να απογυμνώσει την ανθρώπινη ύπαρξη από αυτό το αναπαλλοτρίωτο προσωπικό μυστικό.

 Ενώ η αληθινή δύναμη του καθενός εμπερικλείεται σε αυτό που μπορεί και πρέπει να κρατάει μέσα του. Όπως υπενθύμιζε ο Χάιντεγκερ, κανείς δεν μπορεί να πεθάνει "στη θέση σου". Και το μεγαλείο κάθε ανθρώπου έγκειται στην ικανότητά του να αντιμετωπίζει μέσα στη μοναξιά κάθε δύσκολη μετάβαση της ύπαρξής του, συμπεριλαμβανόμενων των αποτυχιών, των ασθενειών, των κακοτυχιών. Στον άνθρωπο υπάρχει ένα συναίσθημα ίσως ακόμα πιο ισχυρό από την αγάπη και το μίσος. Σκέφτομαι εκείνα τα "βαθιά πάθη", που είναι συχνά ανεξήγητα, για κάτι που στα μάτια μας προσλαμβάνει υπέρτατη αξία. Στο πεδίο του αληθινού πάθους κρίνεται η μοίρα μας (...)».
[Πηγή: http://www.enet.gr]

 Ο Φράνσις Τζορτζ Στάινερ (23 Απριλίου 1929) είναι Αμερικανός κριτικός λογοτεχνίας, δοκιμιογράφος, φιλόσοφος, μυθιστοριογράφος και παιδαγωγός. Έχει γράψει εκτενώς για τη σχέση μεταξύ της γλώσσας, της λογοτεχνίας και της κοινωνίας, και τις επιπτώσεις του Ολοκαυτώματος. Γεννήθηκε στο Παρίσι από Εβραίους γονείς αυστριακής καταγωγής. Η οικογένειά του μετανάστευσε στην Αμερική το 1940. Ήδη από τα πρώτα του παιδικά χρόνια μιλούσε τρεις γλώσσες· αργότερα σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου, στο Χάρβαρντ και στην Οξφόρδη με υποτροφία Rhodes. Δίδαξε συγκριτική λογοτεχνία στα Πανεπιστήμια του Κέμπριτζ, της Γενεύης και της Οξφόρδης και συνεργάστηκε ως κριτικός λογοτεχνίας με τα μεγαλύτερα λογοτεχνικά περιοδικά και εφημερίδες του καιρού μας. Το πιο σημαντικό του έργο θεωρείται το Μετά τη Βαβέλ. Άλλα σημαντικά του έργα είναι: Ο θάνατος της τραγωδίας, Γλώσσα και σιωπή, Στο κάστρο του Κυανοπώγωνα: Σημειώσεις για τον επαναπροσδιορισμό της κουλτούρας, Περί δυσκολίας, Αντιγόνες, Αξόδευτα πάθη, η σύντομη αυτοβιογραφία του "Errata" και το μυθιστόρημα Τα βάθη της θάλασσας. [Πηγή: www.doctv.gr]

Δευτέρα 19 Μαρτίου 2018

Ας ζήσουμε τη ζωή μας όπως τη θέλουμε εμείς και όχι όπως την επιβάλλει το υποσυνείδητό μας


 Από την αρχή της ζωής μας μέχρι και το τέλος της, δεχόμαστε καθημερινά μια συνεχόμενη πλύση εγκεφάλου. Όλα αυτά που είμαστε σήμερα, όλες μας οι σκέψεις, τα πιστεύω, η προσωπικότητά μας και η αντίληψή μας είναι όλα επηρεασμένα από τον κοινωνικό μας περίγυρο και άμεσα συνδεδεμένα με τα παιδικά μας χρόνια.
 Είμαστε ελεύθεροι να δημιουργήσουμε τη δική μας προσωπικότητα, αλλά δυστυχώς το υποσυνείδητο είναι εκείνο που θα μας οδηγήσει στις επιλογές που θα κάνουμε για να τη δημιουργήσουμε. Μπορεί αυτό να ακούγεται σκληρό, αλλά κάποια πράγματα είναι αναπόφευκτα…
 Μεγαλώνουμε, μαθαίνοντας ποια είναι τα ιδανικά και οι κανόνες της κοινωνίας μας, τι είναι σωστό και τι λάθος, που και γιατί πρέπει να πιστεύουμε, να αμφισβητούμε το λάθος και να το κατακρίνουμε, πώς να συμπεριφερόμαστε, να μιλάμε μια γλώσσα και να κρίνουμε το διαφορετικό.
 Μεγαλώνουμε, μαθαίνοντας ότι όταν κάνουμε κάτι σωστό, θα ανταμειβόμαστε κι όταν κάνουμε κάτι λάθος, θα υπάρχει τιμωρία. Εξημερωνόμαστε και εκπαιδευόμαστε, όπως ακριβώς εκπαιδεύουμε εμείς το κατοικίδιό μας να υπακούει εμάς! Από τη στιγμή που γεννιόμαστε, όλα είναι μια τυποποιημένη διαδικασία και εμείς είμαστε οι πιστοί ακόλουθοί της.
 Μεγαλώνουμε, νομίζοντας ότι έχουμε επιλογές, αλλά στη πραγματικότητα όλα αυτά που πιστεύουμε και συμφωνούμε με τους συμπολίτες της κοινωνίας μας ότι είναι σωστά, είναι απλά αντιλήψεις που έχουν «περάσει» στο μυαλό μας ως σωστές. Δεν υπάρχει τίποτα σωστό. Όλα αυτά, απλά, μας τα έχουνε επιβάλλει – και δεν είναι πάντα με την αρνητική έννοια του όρου.
 Μεγαλώνουμε, μαθαίνοντας να εστιάζουμε την προσοχή μας σε πράγματα. Στο σχολείο καθόμαστε στο θρανίο και ακούμε με προσοχή τα λόγια του δασκάλου. Στην εκκλησία, ακούμε με προσοχή τον ιερέα και στο στρατό, εκτελούμε τις διαταγές του στρατηγού μας. Στο σπίτι, ακούμε την οικογένεια μας και, ειδικότερα, τους γονείς μας ή την τηλεόραση. Σε μια παρέα, ακούμε τους φίλους μας και στη δουλειά, το αφεντικό μας.
 Μεγαλώνουμε, πιστεύοντας ότι είμαστε ελεύθεροι, ενώ στη πραγματικότητα ούτε το όνομά μας δεν έχουμε επιλέξει. Είναι απίστευτο να το σκεφτούμε, αλλά μας δίνεται όνομα από πολύ μικρούς, ώστε να χαραχθεί στη μνήμη μας ότι όταν ακούμε αυτό το όνομα, θα ανταποκρινόμαστε.
 Έτσι, μεγαλώνουμε, αναζητώντας ακόμα περισσότερη προσοχή και αρχίζουμε να απαιτούμε, μάλλον ασυνείδητα, από τους άλλους να μας προσέξουν. Η προσοχή έχει γίνει, υποσυνείδητα, κομμάτι της «φυσιολογικής» μας ζωής. Θέλουμε την επιβράβευση και την αποδοχή των άλλων, αλλιώς «πέφτουμε» ψυχολογικά, νομίζουμε πως δεν αξίζουμε τίποτα κι ότι δεν είμαστε ικανοί να κάνουμε πράγματα.
 Αντίθετα, όταν παίρνουμε την επιβράβευση και την προσοχή που χρειαζόμαστε, το ηθικό μας ανεβαίνει, γιατί νιώθουμε ότι αξίζουμε κάτι, ότι έχουμε να δώσουμε κάτι στην κοινωνία, κάτι που οι άλλοι το αποδέχονται και, συνεπώς, δεν μας απορρίπτουν.
 Αφού, λοιπόν, έχουμε μεγαλώσει κι όλα αυτά έχουνε χαραχθεί βαθιά στη μνήμη και το υποσυνείδητό μας, αρχίζουμε να πιστεύουμε σε στερεότυπα και προκαταλήψεις, να νομίζουμε ότι δημιουργούμε τη δική μας αντίληψη για τον κόσμο, να δημιουργούμε πολέμους, διαμάχες κι εκστρατείες και να προσπαθούμε να επιβάλλουμε το σωστό και το δίκαιο, με βάση τα δικά μας πιστεύω, τις εμπειρίες και τη δική μας λογική, νομίζοντας ότι όλοι οι υπόλοιποι είναι λάθος.
 Σε συνδυασμό με αυτό και με σκοπό να αναθρέψουμε τα δικά μας παιδιά, τα μεγαλώνουμε, βάζοντάς τα στην ίδια λογική, μαθαίνοντάς τους ποια είναι τα ιδανικά και ποια τα πιστεύω της κοινωνίας κ.ο.κ., στερώντας τα από την επιλογή και την ελευθερία τους. Συμμετέχουμε όλη μας τη ζωή σε αυτόν τον ασταμάτητο, αυτοκαταστροφικό κύκλο.

Δεν ήταν επιλογή μας να γεννηθούμε.

Δεν ήταν επιλογή μας να μιλάμε τη γλώσσα που μιλάμε.

Δεν ήταν επιλογή μας να γεννηθούμε στη χώρα που γεννηθήκαμε.

Δεν είχαμε επιλογή για το όνομά μας.

Δεν είχαμε επιλογή για το τι θρήσκευμα θα λάβουμε.

Δεν θα έχουμε επιλογή για το αν ή το πότε θα πεθάνουμε.

 Έχουμε επηρεαστεί ασυνείδητα από όλους όσους ξέρουμε, έχουμε δει και έχουμε θαυμάσει, ακόμα κι αν δε μας ξέρουν, αλλά μόνο αυτούς που μας ξέρουν έχουμε επηρεάσει.
 Ας ζήσουμε, λοιπόν, τη ζωή μας, όπως πραγματικά θέλουμε εμείς κι όχι, όπως μας την επιβάλλει το υποσυνείδητό μας! {Συγγραφέας: Στέφανος Καράμπαλης}  [Πηγή:  enallaktikidrasi]

Πέμπτη 28 Δεκεμβρίου 2017

Σαρτρ: Επιμένω στην παιδική αυταπάτη


«Το μέλλον σας είναι προσχεδιασμένο, ένα μέλλον που έφτιαξαν άλλοι για σας». Αυτή είναι η κόλαση...
  Αποσπάσματα από τη συνέντευξη του Ζαν-Πωλ Σαρτρ που περιλαμβάνεται στο βιβλίο του, Ο υπαρξισμός είναι ανθρωπισμός (εκδ. Ρούγκα).
 «Η ΚΟΛΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ»: Οι άλλοι άνθρωποι αποτελούν την κόλαση από την άποψη ότι από την στιγμή που γεννιέστε βρίσκεστε σε μια κατάσταση στην οποία είστε αναγκασμένος να υποταχτείτε. Γεννιέστε σαν γιος ενός πλουσίου, ή ενός Αλγερινού, ή ενός γιατρού, ή ενός Αμερικανού. Και το μέλλον σας είναι αυστηρά προσχεδιασμένο, ένα μέλλον που έφτιαξαν άλλοι για σας. Δεν το δημιούργησαν άμεσα, αλλά αποτελούν ένα μέρος μιας κοινωνικής τάξεως που κάνουν αυτό που είσθε. Όλα αυτά σωριάστηκαν πάνω σας από άλλους ανθρώπους. Κι η σωστή περιγραφή της υπάρξεως αυτής είναι κόλαση.
 Η ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ το έργον ανθρώπων που βλέπουν ξεκάθαρα και που παίρνουν υπόψη τους το σύνολο της ανθρωπότητας. Η λογοτεχνία θα πρέπει να παραδεχτεί ότι υπάρχει σ’ ένα κόσμο όπου παιδιά πεθαίνουν της πείνας. Η λογοτεχνία θα πρέπει να καταλάβει ότι είναι μέσα στο μέτρο των δυνατοτήτων μας, σαν συγγραφέων και ανθρώπων, να κάνουμε κάτι για τους άλλους και οι άλλοι μπορούν να κάνουν κάτι για μας.
 ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΝΟΜΙΖΟΥΝ ΠΩΣ ΜΙΑ ΩΡΑΙΑ ΠΡΩΙΑ μπορεί κανείς, τη στιγμή που θα φοράει τις κάλτσες του, ν’ αποφασίσει: «Χμ! σήμερα θ’ ανακαλύψω έναν κώδικα ηθικής». Μα ένας κώδικας ηθικής δεν είναι δυνατό να «εφευρεθεί». Σήμερα δεν υπάρχει ένα αληθινό ηθικό σύστημα, κι αυτό γιατί λείπουν οι συνθήκες που θα έκαναν έναν ηθικό κώδικα άξιο του ονόματός του. Οι άνθρωποι δεν μπορούν να δουν ο ένας τον άλλον. Πάρα πολλές μηχανές, όπως έλεγα, και κοινωνικά οικοδομήματα παρεμποδίζουν την ορατότητα. Είναι αδύνατο να μιλάμε σήμερα για ένα αληθινό ηθικό σύστημα:
Μπορούμε να μιλάμε μόνο για ηθικούς κώδικες συγκεκριμένων τάξεων που αντανακλούν τις ειδικές τους συνήθειες και συμφέροντα. Λείπουν οι βασικοί όροι που θα ‘καναν τους ανθρώπους  ικανούς να έχουν μια νέα κοινωνική τάξη. Σε μια κοινωνία σαν τη δική μας είναι αναπόφευκτο το πλήθος των κοινωνικών οικοδομημάτων -για να μην αναφέρουμε τις προσωπικές υποχρεώσεις, την ατομική μοίρα- να δημιουργούν εμπόδια στην αμοιβαία κατανόηση. Κι έτσι βαδίζετε μαζί με την προσωπική σας μοίρα και συναντάτε ένα Νέγρο, ή έναν Άραβα, που ο καθένας του έχει τη δική του τύχη και οποιαδήποτε πραγματική σχέση μαζί τους γίνεται εξαιρετικά δύσκολη. Ή θα πρέπει να ανήκετε σε κάποια «κίνηση» στην οποία αποξενώνεστε ολοκληρωτικά, με οτιδήποτε βρίσκεται έξω απ’ αυτήν, για να συνδεθείτε, ας πούμε με τον αγώνα των Αλγερινών. Και σ’ αυτή όμως την περίπτωση -παρ’ όλες τις καλές προθέσεις- δεν θα πετύχετε την πλήρη αλληλεγγύη. Ο άνθρωπος με τον οποίο θα έρθετε σ’ επαφή δεν θα είναι γα σας ένας εντελώς άνθρωπος, θα είναι ένα «πράγμα». Το να μεταχειριστούμε όμως έναν άνθρωπο σαν άνθρωπο, σαν μια ανθρώπινη ύπαρξη, αυτό αποτελεί ζήτημα αρχής, μιας αρχής που δεν πρέπει ποτέ να εγκαταλείψουμε.
  ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΚΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΥΤΑΠΑΤΕΣ ΤΗΣ ΝΙΟΤΗΣ ΜΟΥ, από την αυταπάτη πως ένας αστός συγγραφέας είναι υποχρεωμένος να είναι απαισιόδοξος, ότι είναι καταδικασμένος στη μοναξιά από το γεγονός ότι σήκωσε κάποτε τα όπλα κατά της κοινωνίας. Στις «Λέξεις» περιγράφω πώς έφθασα στο σημείο να είμαι μέλος της κοινωνίας - μιας κοινωνίας που βρίσκεται σε κίνηση. Κι επειδή έχω απαλλαγεί από τις αυταπάτες της νιότης πιστεύω πως έχω γίνει αισιόδοξος.
 ΕΧΩ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΑΡΚΕΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΠΟΣΑ χρημάτων για ξόδεμα. Αλλά έχω και πολλές υποχρεώσεις. Και είναι γεγονός πως το αίσθημα της κατοχής μού είναι μισητό. Μου φαίνεται πως μας κατέχουν τα πράγματα που έχουμε στη διάθεσή μας. Είτε είναι αυτά χρήματα ή πράγματα τα οποία μπορούμε ν’ αγοράσουμε μ’ αυτά. Όταν κάτι μού αρέσει, θέλω πάντα να το δίνω σε κάποιον άλλον. Δεν πρόκειται για γενναιοδωρία. Είναι γιατί θέλω μόνο και μόνο να σκλαβωθούν άλλοι από τα αντικείμενα, κι όχι εγώ. Κι ευχαριστιέμαι από τη σκέψη πως κάποιος άλλος θα ευχαριστηθεί από το αντικείμενο που θα του δώσω.
 ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΩ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΜΟΥ ΟΤΙ ΕΧΩ ΓΡΑΨΕΙ μερικά βιβλία, αλλά το θεωρώ καθήκον μου να υπερασπιστώ τις ιδέες που εκφράζονται στα βιβλία αυτά, κι αν ακόμη τα πράγματα αλλάξουν, και τότε πια δεν είμαι ο εαυτός μου, θα γινόμουν το θύμα των βιβλίων μου. Δεν νομίζω πως θα έπρεπε κανένας να κάνει αυτό που έκανε ο Ζιντ, να ξεκόβει συστηματικά από το παρελθόν του. Θέλω όμως να είμαι πάντα προσιτός στην αλλαγή. Δεν νιώθω τον εαυτό μου δεσμευμένο από οτιδήποτε έχω γράψει. Από την άλλη όμως πλευρά και δεν αποκηρύττω ούτε μια λέξη απ’ αυτά.  ΠΑΝΤΑ ΤΟ ΕΔΩ ΚΑΙ ΤΟ ΤΩΡΑ είναι ένας όρος που τον θεωρώ προσωρινό και που επιθυμώ να τον αφήσω πίσω. Επιμένω σε μια παιδική αυταπάτη: την αυταπάτη πως ένας άνθρωπος μπορεί να βελτιώσει τον εαυτό του.
 ΕΡΩΤΗΣΗ: ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΔΕΧΘΗΚΑΤΕ ΤΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΝΟΜΠΕΛ; - Σαρτρ: Καλύτερα να μη μιλήσω γι’ αυτό. - Γιατί; -Σαρτρ: Γιατί δεν νομίζω πως μία ακαδημία ή ένα βραβείο μπορεί να έχει καμιά σχέση μαζί μου. Εκείνο που θεωρώ για μεγαλύτερη τιμή είναι να με διαβάζουν.
 Ο Ζαν-Πωλ Σαρτρ (Jean-Paul Charles Aymard Sartre, 21 Ιουνίου 1905 - Παρίσι 15 Απριλίου 1980), ήταν Γάλλος φιλόσοφος, λογοτέχνης και κριτικός, ο γνωστότερος εκπρόσωπος του υπαρξισμού. Σπούδασε Φιλοσοφία και κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ανέπτυξε έντονη αντιστασιακή δραστηριότητα. Μετά τη λήξη του, ίδρυσε μαζί με τον Μορίς Mερλό Ποντί το περιοδικό «Σύγχρονοι Καιροί». Σύντροφος της ζωής του υπήρξε η Σιμόν ντε Μποβουάρ, αν και δεν παντρεύτηκαν ποτέ. Θεωρούσε ότι οι διανοούμενοι πρέπει να παίζουν ενεργό ρόλο στην κοινωνία και ο ίδιος στήριζε τις αριστερές πολιτικές επιλογές του με τη ζωή του και το έργο του. Ο Σαρτρ υποστήριζε ένα νέο ουμανισμό, σ’ ένα κόσμο χωρίς την ανάγκη θεού. Τις ιδέες του κατόρθωσε να τις περάσει και μέσα από τα μυθιστορήματα και τα θεατρικά του έργα. Λόγω της αθεϊστικής στάσης του, όλα τα βιβλία του τοποθετήθηκαν από την καθολική εκκλησία στη λίστα των απαγορευμένων. Αποστρεφόταν τις επίσημες τελετές και τα αξιώματα και για αυτό το λόγο, αρνήθηκε να παραλάβει το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας το 1964. Τα δύο πιο σημαντικά φιλοσοφικά του έργα θεωρούνται «Το είναι και το μηδέν» (1943) και η «Κριτική της διαλεκτικής λογικής» (1960).
[Πηγή: www.doctv.gr]
  

Τρίτη 26 Σεπτεμβρίου 2017

Καστοριάδης: Έτσι θα έρθει η Αναγέννηση


 Το ιταλικό φιλολογικό περιοδικό «Lettera Ιnternazionale» πρωτοδημοσίευσε αυτό το άγνωστο δοκίμιο του φιλόσοφου Κορνήλιου Καστοριάδη.
 Υπάρχει κάτι αμεσότερο για όσους πιστεύουν ότι ζουν σε μια δημοκρατική κοινωνία, από το να διερωτηθούν σχετικά με τον ρόλο που διαδραματίζει ο πολιτισμός στην κοινωνία στην οποία ζουν; Και ειδικά σε μια περίοδο όπου παρατηρούμε μια άνευ προηγουμένου διάδοση αυτού που ονομάζουμε «πολιτισμό»;
 Για περισσότερο από δύο αιώνες υποστηριζόταν ότι ο ειδικός ρόλος του πολιτισμού σε μια δημοκρατική κοινωνία- σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε στις μη δημοκρατικές κοινωνίες εντοπίζεται στο ότι ο πολιτισμός είναι για όλους και δεν απευθύνεται μόνο σε μια συγκεκριμένη ελίτ. Αυτό σημαίνει ότι ο πολιτισμός πρέπει να είναι στη διάθεση όλων, όχι μόνο «νομικά» (πράγμα που δεν συνέβαινε, για παράδειγμα, στην Αίγυπτο των Φαραώ), αλλά επίσης κοινωνιολογικά, με την έννοια της πραγματικής πρόσβασης. Ας εξετάσουμε την αμιγώς σύγχρονη περίοδο του δυτικού κόσμου, δηλαδή από τις μεγάλες επαναστάσεις του τέλους του 18ου αιώνα (δημοκρατικές και με κύριο χαρακτηριστικό την εκκοσμίκευση και την απομάκρυνση από τον Χριστιανισμό) ως περίπου το 1950, ενδεικτική χρονολογία από την οποία θεωρώ ότι γεννάται μια νέα κατάσταση.
 Ο δημιουργός αναζητεί ξεκάθαρα μια νόρμα που φέρει ένα νέο νόημα. 
 Από τη σκοπιά του δημιουργού μπορούμε να μιλήσουμε για έντονο αίσθημα ελευθερίας και εκπληκτική μέθη που τη συνοδεύει. Μέθη όσον αφορά την εξερεύνηση καινούργιων μορφών και της ελευθερίας να τις δημιουργήσει. Αυτή η ελευθερία είναι συνδεδεμένη με ένα αντικείμενο: είναι κυρίως η αναζήτηση και η αναπαλαίωση ενός νοήματος. ΄Η, ορθότερα, ο δημιουργός αναζητεί ξεκάθαρα μια νόρμα που φέρει ένα νέο νόημα. Η σύγχρονη τέχνη, ακόμη και αν δεν ικανοποιεί το «λαϊκό αίσθημα», είναι δημοκρατική και επομένως απελευθερώνει.
 Το κοινό, από την πλευρά του, συμμετέχει «per procura» (με πληρεξούσιο), δηλαδή μέσω του καλλιτέχνη, σε αυτή την ελευθερία. Ουσιαστικά κυριεύεται από το καινούργιο νόημα του έργου τέχνης, και αυτό διότι, παρά την αδράνεια, τις καθυστερήσεις, τις αντιστάσεις και τις αντιδράσεις, πρόκειται για ένα κοινό που γίνεται το ίδιο δημιουργός. Η πρόσληψη ενός μεγάλου καλλιτεχνικού έργου δεν είναι ποτέ και δεν μπορεί να είναι ποτέ- μια απλή παθητική αποδοχή, αλλά αποτελεί επίσης συν-δημιουργία. Και οι δυτικές κοινωνίες, από το τέλος του 18ου αιώνα ως τα μισά τού 20ού αιώνα, υπήρξαν οι ίδιες αυθεντικοί δημιουργοί. Σήμερα, επικρατεί άραγε η ίδια κατάσταση; Όσον αφορά την πραγματική κοινωνική λειτουργία η «λαϊκή εξουσία» αποτελεί προκάλυμμα της εξουσίας των χρημάτων, της τεχνογνωσίας, της γραφειοκρατίας, των πολιτικών κομμάτων, του κράτους και των μέσων ενημέρωσης. Όσον αφορά το ίδιο το άτομο, παρατηρείται μια νέα αναδίπλωση για την οποία ευθύνεται ο γενικευμένος κομφορμισμός. 
 Πρεσβεύω ότι ζούμε στην πιο κομφορμιστική εποχή της σύγχρονης Ιστορίας. Λένε ότι κάθε άτομο είναι «ελεύθερο». Ωστόσο στην πραγματικότητα ο καθένας προσλαμβάνει παθητικά το μοναδικό νόημα που οι θεσμοί και η κοινωνία τού προτείνουν και του επιβάλλουν: τον «τηλεκαταναλωτισμό», ήτοι τον ψεύτικο καταναλωτισμό μέσω της τηλεόρασης. Θα σταθώ για λίγο στο θέμα της «ευχαρίστησης» τού σύγχρονου τηλεκαταναλωτή. Αντίθετα από τον θεατή, τον ακροατή ή τον αναγνώστη ενός έργου τέχνης, η συγκεκριμένη αυτή ευχαρίστηση περιλαμβάνει την ελάχιστη μετουσίωση. Πρόκειται για ικανοποίηση που υποκαθίσταται από τους παλμούς που προκαλεί η πράξη της ηδονοβλεψίας, για μια δυσδιάστατη «βιολογική ευχαρίστηση» η οποία συνοδεύεται από τη μέγιστη παθητικότητα. Οτιδήποτε παρουσιάζει η τηλεόραση, «καλό» ή «κακό» αφεαυτού, εκλαμβάνεται παθητικά στο πλαίσιο της αδράνειας και του κομφορμισμού.
 Ο θρίαμβος του ατομικισμού μεταφράζεται γενικώς ως «θρίαμβος της δημοκρατίας». Αυτός όμως ο ατομικισμός δεν είναι και δεν μπορεί ποτέ να είναι κενή έννοια, σύμφωνα με την οποία τα άτομα «κάνουν ό,τι θέλουν». Όσον αφορά την πολιτιστική δημιουργία, τομέας όπου η κριτική είναι πιο ασαφής και υπόκειται σε αμφισβητήσεις, είναι δύσκολο να υποτιμήσουμε την αύξηση του εκλεκτισμού της σύνθεσης ετερόκλητων στοιχείων, του δουλοπρεπούς συγκρητισμού. Και κυρίως ότι δεν επισημαίνεται η απώλεια του νοήματος, η οποία συμβαδίζει με την εγκατάλειψη της αναζήτησης της φόρμας- μιας φόρμας που είναι πάντα κάτι περισσότερο από απλή φόρμα, διότι, όπως έλεγε ο Ουγκό, αυτή είναι το «πραγματικό νόημα» που ανεβαίνει στην επιφάνεια.
 Η σημερινή εξέλιξη του πολιτισμού σχετίζεται άμεσα με την κοινωνική και πολιτική αδράνεια καθώς και την παθητικότητα που χαρακτηρίζουν τον σύγχρονο κόσμο. Η πολιτιστική αναγέννηση- αν συμβεί- θα είναι συνδεδεμένη με ένα καινούργιο και μεγάλο κοινωνικοϊστορικό κίνημα το οποίο θα θέσει εκ νέου σε λειτουργία τη δημοκρατία και θα της δώσει νέα μορφή και περιεχόμενο. Ανησυχούμε για την αδυναμία να οραματισθούμε επακριβώς το περιεχόμενο μιας τέτοιας δημιουργίας, τη στιγμή που ακριβώς αυτό αποτελεί την ομορφιά κάθε δημιουργίας.
  Ο Κλεισθένης και οι σύντροφοί του δεν μπορούσαν, ούτε όφειλαν να «προβλέψουν» τη γέννηση της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας και την ανέγερση του Παρθενώνα, όπως και τα μέλη της Συνταγματικής Εθνοσυνέλευσης της Γαλλικής Επανάστασης ή οι Πατέρες της Αμερικανικής Δημοκρατίας δεν μπορούσαν να φαντασθούν την εμφάνιση του Σταντάλ, του Μπαλζάκ, του Φλομπέρ, του Ριμπό, του Μανέ, του Προυστ ή του Πόε, του Μελβίλ, του Γουίτμαν και του Φόκνερ.  Η φιλοσοφία καταδεικνύει ότι θα ήταν παράλογο να πιστέψουμε ότι έχουμε εξαντλήσει πλέον οτιδήποτε νοητό, πραγματοποιήσιμο και μορφοποιήσιμο. Όπως θα ήταν παράλογο και το να θέσουμε περιορισμούς στη δυνατότητα της μορφοποίησης, δυνατότητα που πάντα εντοπίζεται στην ψυχική φαντασία και στο συλλογικό κοινωνικοϊστορικό φαντασιακό φαινόμενο. Αν παραδεχθούμε ότι όσοι διατηρούν μια σχέση άμεση και ενεργή με τον πολιτισμό μπορούν να συμβάλουν ώστε η περίοδος του λήθαργου να διαρκέσει το δυνατόν λιγότερο, αυτό θα γίνει εφικτό μόνο αν η προσπάθειά τους μείνει πιστή στις αρχές της ελευθερίας και της υπευθυνότητας.
 [Πηγή: www.doctv.gr]

Δευτέρα 3 Ιουλίου 2017

Νοητικός παλιμπαιδισμός και μεταχριστιανική ηθική


 «Δεν περιφρονώ του πιστούς, δεν τους θεωρώ ούτε γελοίους, ούτε αξιολύπητους, απελπίζομαι όμως όταν προτιμούν τις καθησυχαστικές μυθοπλασίες των παιδιών από τις σκληρές βεβαιότητες των ενηλίκων. Καλύτερα η πίστη που καθησυχάζει, παρά η λογική που ανησυχεί – ακόμη και με τίμημα έναν ισόβιο νοητικό παλιμπαιδισμό».
 Με αυτόν τον ειρωνικό τρόπο ανοίγει το βιβλίο του «Πραγματεία περί αθεολογίας» (Εξάντας, 2006) ο Γάλλος φιλόσοφος Μισέλ Ονφρέ, στάση που με βρίσκει απολύτως σύμφωνο, αφού το ανθρώπινο ζώο τείνει σταθερά να προτιμά την ασφάλεια από την ελευθερία – είτε αυτό αφορά το σημερινό πεδίο της δημοκρατίας είτε εκείνο των πνευματικών αναζητήσεων.
 Αυτή η διαπίστωση βέβαια δεν πρέπει να μας κάνει να καταθέτουμε τα όπλα, αλλά να προσπαθούμε περισσότερο να αναδείξουμε τη γνωσιμότητα του κόσμου μέσω της σταδιακής και ατέρμονης εξέλιξης της επιστήμης και της φιλοσοφίας.
 Και αυτό γιατί η θρησκεία παίζει τον φιλοσοφικό ρόλο της νοσταλγίας (ο «χαμένος παράδεισος», η υπόσχεση της μετά θάνατον ζωής κ.λπ.), ενώ η φιλοσοφία τον ρόλο της μελλοντικότητας (πώς μπορούμε με τη δράση μας να φτιάξουμε μια ανθρώπινη κοινωνία επί της γης, έναν ου-τόπο σε σχέση με το σήμερα).
 Οι σκέψεις αυτές γίνονται με αφορμή τη νέα διελκυστίνδα για το μάθημα των Θρησκευτικών μεταξύ της Εκκλησίας και της Πολιτείας. Σ’ αυτό το πεδίο η συνολική πορεία της κυβέρνησης έχει καταγράψει δεινότερες ήττες από εκείνες στο πεδίο των μνημονίων, όπως έχουμε ξαναπεί στο παρελθόν.
 Για την ακρίβεια, ο εξαναγκασμός στην υπογραφή των μνημονίων από τους δανειστές αφορά το υλικό πεδίο, ενώ η άτακτη υποχώρηση μπροστά στη σύγκρουση με την ιεραρχία το πνευματικό.
 Και ίσως η πικρή εμπειρία και η διάλυση των αυταπατών για τις δυνατότητες νίκης επί του αντιδημοκρατικού διευθυντηρίου της Ε.Ε. να λειτούργησε αποτρεπτικά και προληπτικά, ώστε η κυβέρνηση να μην προσπαθήσει καν να δώσει τη μάχη με το εκκλησιαστικό, συντηρητικό, ακροδεξιό και μισαλλόδοξο κατεστημένο της χώρας.
 Εννοείται ότι ο «νοητικός παλιμπαιδισμός» των πιστών δεν επηρεάζει μόνο το πεδίο των μεταφυσικών αναζητήσεων, αλλά και τα θέματα της δημοκρατικής συμμετοχής και των επιλογών τού καθενός, αφού το μυαλό «φορμάρεται» με τέτοιο τρόπο που να αναζητά τον εύκολο και γνώριμο δρόμο και να απορρίπτει το άγνωστο, το ρίσκο και την ευθύνη.
 Αυτός είναι «ο φόβος μπροστά στην ελευθερία», όπως είναι και ο ομώνυμος τίτλος του βιβλίου του σπουδαίου Εριχ Φρομ. Θα μου πείτε ότι δεν είναι ανάγκη να είναι κάποιος πιστός για να είναι πολιτικά αλλοτριωμένος και σ’ αυτό δεν θα διαφωνήσω.
 Σίγουρα όμως το «πίστευε και μη ερεύνα» δεν είναι ο καλύτερος οδηγός κριτικής σκέψης, την οποία τα παιδιά μας, σε μια εποχή σύγχυσης και ισοπέδωσης, έχουν ανάγκη περισσότερο από οτιδήποτε άλλο.
 Τι πρέπει να γίνει; Ο Ονφρέ το συνοψίζει θαυμάσια: «Πρέπει να δημιουργήσουμε στη Δύση τις προϋποθέσεις για μια πραγματική μεταχριστιανική ηθική, όπου το σώμα παύει να αποτελεί τιμωρία, η γη κοιλάδα των δακρύων, η ζωή μια καταστροφή, η απόλαυση αμαρτία, οι γυναίκες κατάρα, η ευφυΐα αλαζονεία και η ηδονή καταδίκη στην αιώνια κόλαση». Αμήν!         [πηγή; efsyn]

Τρίτη 27 Ιουνίου 2017

Γλώσσα τυράννων, χύδην λαός


 Βεβαίως και θα συμφωνήσω με τον Βαρουφάκη όταν λέει πως «όπως κάθε τυραννία έτσι και η τρόικα έχει δημιουργήσει τη δική της φρασεολογία για να μην πω γλώσσα, ώστε να αμπαλάρει τα ανακοινωθέντα της ως ανθρωπιστικές, λογικά αναπόφευκτες, αποφάσεις που προαναγγέλλουν θετικές εξελίξεις» («Εφ.Συν. Σαββατοκύριακο», 24-25/6/2017).
 Δεν είναι απλή φρασεολογία μήτε ίδρυση καινούργιας γλώσσας αυτό που κάνουν οι εξουσίες-τυραννίες· είναι μια ολόκληρη «φιλοσοφία» που βασίζεται σε πολιτικούς ελιγμούς, σε διπλωματική επινόηση, σε εξονυχιστική ανάλυση της ελαστικότητας των ερμηνειών που διακρίνει φοβισμένες κυρίως κοινωνίες, σε εκμετάλλευση της αδράνειας που μαστίζει αυτές τις κοινωνίες -όπως αντιλαμβάνεται και ο πλέον αδαής τούτη η «φιλοσοφία» είναι στυγερή αντιστροφή της πραγματικότητας και δημιουργία μιας καινούργιας, που ταιριάζει με τους σκοπούς και την επίτευξή τους από τις εξουσίες-τυραννίες.
 Είναι η αρχαία στρεψοδικία (και όχι σοφιστεία, όπως πολλοί αβίαστα αποκαλούν), η μετάθεση των κατηγοριών σε διαφορετικά θέματα υπερασπιστικά όμως για τους κατηγορουμένους. Κατηγορείσαι λ.χ. για αυταρχισμό και συ μεταθέτεις το κέντρο βάρους σε «κακά» παιδιά, ή στις εγκληματικές ομάδες που ταλανίζουν την κοινωνία (γιατί υπάρχουν «κακά» παιδιά ή γιατί οργιάζει η εγκληματικότητα δεν ενδιαφέρει τους κυρίους της εξουσίας). Το ότι δεν μπορούν να διοικήσουν παρά μόνο με αυταρχικό τρόπο παύει να είναι μομφή, δείχνει μάλιστα ότι ενδιαφέρεται (η εξουσία) για την ασφάλεια των πολιτών.
 Είναι το σημερινό «πολιτικώς ορθόν», στο οποίο έχουν αριστεύσει οι Βορειοαμερικανοί και οι γι’ αυτόν τον λόγο πλουσιοπάροχα πληρωμένοι αναλυτές τους. Πώς θα κάνουν το άσπρο μαύρο; Αυτό. Σημειώνουν απίστευτα αληθοφανείς αποδόσεις, τόσο ώστε το πόπολο να μένει με ανοιχτό το στόμα και οι ευαίσθητες τάχα «κοινωνίες των πολιτών» να επικροτούν ασμένως και υπερηφάνως, γιατί πλέον εκλείπει ο λαϊκισμός και η αχαλίνωτη αγένεια των άξεστων και βάρβαρων ανθρώπων του χύδην λαού, της απεχθούς πλέμπας. Τίποτα δεν τους εμποδίζει πια να συνεχίσουν ανενόχλητοι και απρόσκοπτα το τυραννικό τους έργο.
 Διακοσμημένα ψεύδη, αυτή είναι η γλώσσα των ισχυρών και των τυράννων - κεκοσμημένα τίποτα. Αυτή η γλώσσα, όμως, τους νομιμοποιεί να δρουν μακροπρόθεσμα, αφού πλέον παράγουν μόνοι τους νοήματα και πλασάρουν δικές τους γραμματικές και συντακτικά· εν πολλοίς κωμικά όλα αυτά, αλλά ποιος νοιάζεται αφού και οι περισσότεροι άνθρωποι των γραμμάτων αμέσως κάνουν χρήση και κατάχρηση της ψευδούς και επικίνδυνης για τους λαούς αυτής γλώσσας; Νομίζουν οι τελευταίοι ότι ίσως, χρησιμοποιώντας τη γλώσσα της εξουσίας, θα κυβερνήσουν και αυτοί κάποτε -τους καψερούς... που όσο πάνε και πολλαπλασιάζονται εντούτοις...
 Ο Τσίπρας και η «παρέα» του μέσα στον στίβο της ευρωπαϊκής πολιτικής είναι υποχρεωμένοι να παίξουν τον ρόλο του κομπάρσου και του υποτελή, να αρκεστούν σε περιθωριακές-περιφερειακές θέσεις εξουσίας - και αυτό συμβαίνει σκύβοντας μπροστά στα ευρωπαϊκά μεγαθήρια ή σερνόμενοι μπροστά στους κυρίαρχους. Πώς ανέχονται κάτι τέτοιο, ένας πολύπλοκος Θεός μόνο ξέρει. Ο Θουκυδίδης ήξερε τι κινεί την ανθρώπινη φύση: η φιλαρχία και η πλεονεξία.  
[Πηγή: efsyn]

Παρασκευή 14 Απριλίου 2017

Γιατί θέλουμε όλοι να έχουμε ένα σύντροφο;


 "Γιατί, λοιπόν, θέλει κανείς να έχει κάποιο σύντροφο; Δεν μπορείς να ζεις μόνος σου ή μόνη σου σ΄αυτό τον κόσμο χωρίς να παντρευτείς, χωρίς να έχεις παιδιά, χωρίς φίλους; Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν μπορούν να ζουν μόνοι, γι΄αυτό θέλουν να έχουν συντρόφους. Χρειάζεται τεράστια νοημοσύνη για να είναι κανείς μόνος – και πρέπει να είσαι μόνος, για να ανακαλύψεις τι είναι Θεός, τι είναι αλήθεια.
Είναι ωραίο να έχεις κάποιο σύντροφο, τον άντρα σου ή τη γυναίκα σου, κι επίσης να έχεις μωρά. Αλλά, βλέπετε, χανόμαστε μέσα σ΄όλο αυτό το πράγμα, χανόμαστε μέσα στην οικογένεια, μέσα στη δουλειά μας, στην πλήξη, στη ρουτίνα μιας ζωής που φθείρει. Κι όλα αυτά μας γίνονται συνήθεια, οπότε μετά και μόνο η σκέψη ότι μπορεί να ζήσουμε μόνοι γίνεται τρομακτική, φοβόμαστε μήπως πραγματοποιηθεί.
Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε αφιερώσει όλη μας την πίστη σ΄ένα πράγμα, έχουμε «βάλει όλα μας τα αυγά σ΄ένα καλάθι», κι έτσι πιστεύουμε ότι στη ζωή μας δεν υπάρχει τίποτε άλλο πέρα από τον ή τη σύντροφό μας, την οικογένειά μας και τη δουλειά μας. Αν όμως υπάρχει πλούτος στη ζωή κάποιου, όχι ο πλούτος του χρήματος ή των γνώσεων που οποιοσδήποτε μπορεί ν΄αποκτήσει, αλλά εκείνος ο πλούτος που είναι η χωρίς αρχή και τέλος κίνηση της αλήθειας, αν υπάρχει αυτός ο πλούτος, τότε η συντροφικότητα γίνεται δευτερεύον ζήτημα.
 Αλλά, βλέπετε, η εκπαίδευση δεν μας μαθαίνει να είμαστε μόνοι. Κάνετε ποτέ ένα περίπατο μόνοι σας; Είναι πολύ σημαντικό να πηγαίνεις μόνος στην εξοχή, στη θάλασσα ή σε κάποιο πάρκο, να κάθεσαι κάτω από ένα δέντρο – όχι μ΄ένα βιβλίο, όχι με συντροφιά, αλλά μόνος σου – και να παρατηρείς τα φύλλα που πέφτουν, ν΄ακούς τον παφλασμό των κυμάτων, να παρακολουθείς το πέταγμα ενός πουλιού και τις ίδιες σου τις σκέψεις καθώς κυνηγάνε η μία την άλλη στον ουρανό του νου σου.
  Αν μπορείς να μένεις μόνος σου και να παρατηρείς όλα αυτά τα πράγματα, τότε θα ανακαλύψεις απίστευτα πλούτη που καμιά κυβέρνηση δεν μπορεί να φορολογήσει, κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να εξαγοράσει και που δεν πρόκειται ποτέ να χαθούν." 
 Aπόσπασμα, από το βιβλίο «Η αίσθηση της ευτυχίας» T. Κρισναμούρτι – εκδόσεις Καστανιώτη
 [Πηγή: Εναλλακτική Δράση]

Τρίτη 4 Απριλίου 2017

Κικέρων: Τα 6 λάθη του ανθρώπου


  *Η ψευδαίσθηση ότι το προσωπικό όφελος αποκτιέται με το να συνθλίβουμε τους άλλους.

  *Η τάση μας να ανησυχούμε για πράγματα που δεν μπορούν να αλλάξουν ή να διορθωθούν.

 * Η επιμονή μας ότι κάτι είναι αδύνατο να γίνει, επειδή δεν μπορούμε εμείς να το πετύχουμε.

 * Η άρνησή μας να παραμερίζουμε τις προτεραιότητες που είναι ασήμαντες.

 * Η παραμέληση της ανάπτυξης και της καλλιέργειας του νου και η απροθυμία να αποκτήσουμε τη συνήθεια να διαβάζουμε και να μελετάμε.

 * Η τάση να αναγκάζουμε τους άλλους να σκέφτονται και να ζουν όπως εμείς.


  Μάρκους Τούλιους Κικέρων ( 106 π.Χ.-43 π.Χ.). Ρωμαίος πολιτικός και άνθρωπος των γραμμάτων, υπήρξε ένας από τους ευφραδέστερους  ρήτορες και ο μεγαλύτερος φιλόσοφος της Ρώμης. Τα τελευταία χρόνια της Ρωμαϊκής δημοκρατίας αναφέρονται συχνά ως “Εποχή του Κικέρωνα”
 [Πηγή: sciencearchives.wordpress]

Πέμπτη 23 Μαρτίου 2017

Οι πολιτικοί και το μέλι της εξουσίας


 Επιμένει ο αρχηγός της μείζονος αντιπολίτευσης να φωνασκεί και να ουρλιάζει ζητώντας να γίνουν εκλογές· φουσκώνει, ξεφουσκώνει, αγριεύει σχεδόν, επιτίθεται λεκτικά στον πρωθυπουργό - κι έχει ένα βλέμμα... σε πιάνει κρύος ιδρώτας, λες τώρα θα πάθει τίποτα ο άνθρωπος (Θεός φυλάξοι...).
 Τα γεγονότα βοούν ότι και να έρθει στην εξουσία το μόνο που θα καταφέρει είναι μια τρύπα στο νερό, ό,τι ακριβώς πράττει ο νυν πρωθυπουργός - αποδείχτηκε ότι οι ιδεολογίες, όσο και να διαφέρουν στη θεωρητική τους σκευή, είναι ακριβώς οι ίδιες όταν καλούνται να βγάλουν τα κάστανα από τη φωτιά (ποιος σοσιαλισμός και ποιος φιλελευθερισμός και ποια σοσιαλδημοκρατία και ποιος κομμουνισμός και κουραφέξαλα· το χρήμα πάνω από όλα και ας καίγεται ο ντουνιάς).
 Ξέρει μάλλον τι κάνει ο κ. Μητσοτάκης· λέγε-λέγε [άχρηστος και ανίκανος ο πρωθυπουργός, η χειρότερη κυβέρνηση που έχει περάσει από τον τόπο και άλλα εξόχως πολιτικά και κριτικά (!)], όλο και κάτι καταφέρνει στο χαμηλό ούτως ή άλλως επίπεδο επικοινωνίας, όλο και κάποιον αφελή ψηφοφόρο θα επηρεάσει, τη στιγμή μάλιστα που ο κ. Τσίπρας έχει αποδειχτεί ανακόλουθος και για πολλούς αναξιόπιστος.
 Η επιμονή του κ. Μητσοτάκη έχει άρα κάποια βάση μέσα σ’ αυτό το θολό και ανερμάτιστο πολιτικό σκηνικό της χώρας, δεν κινδυνεύει να γίνει γραφικός (ή μήπως κινδυνεύει;).
 Έχει «μέλι» η πρωθυπουργική καρέκλα, έχει όμως και βαθύρριζα αίτια. Ο άνθρωπος, λένε, μονάχα από τη βούληση για ισχύ αντλεί την επιθυμία του να κυριαρχήσει, να πρωτεύσει· την ανθρώπινη δε φύση κινεί η φιλαρχία, η φιλοδοξία, η πλεονεξία - αυτές είναι οι κινητήριες δυνάμεις του.
 Αυτή η δίψα για κυριαρχία και φήμη είναι γνωστή από τα πολύ παλιά χρόνια, από τον πρώτο Διαφωτισμό, τους πρώτους Σοφιστές· η ίδια στη συνέχεια δημιούργησε αυτοκρατορίες, δεσποτείες, ολοκληρωτισμούς, όποιο προσωπείο κι αν ενεδύθησαν οι φορείς τους.
 Εάν παραμεριστεί το προσωπείο (δημοκρατικό ή αριστερό ή φιλελεύθερο) προβάλλει το σκοτεινό μύχιο, τα άλογα ζωικά πάθη. Και η δημοκρατία; Ο πολιτισμός; Η ειρήνη;
 Εύλογα θα μπορούσε να αναρωτηθεί κάποιος για όλα τούτα, όχι, όμως, ο νυν πρωθυπουργός. ούτε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης - αυτοί γνωρίζουν εξ αρχής ποιος είναι ο σκοπός τους και ο κάθε ένας χρησιμοποιεί τα δικά του μέσα και τον δικό του τρόπο που θα τον βοηθήσουν να κατακτήσει τη «λεία» του, την εξουσία εννοείται.
 Αυτά τα μέσα συνήθως είναι ο δόλος και η πλεονεξία, η βία και ο κυνισμός, ας μη τα συνδέσουμε όμως με τους δύο άντρες· αυτοί με πάσαν ειλικρίνεια ομολογούν ότι θέλουν την εξουσία για να σώσουν τη χώρα - ανιδιοτελείς και πατριώτες.
 Όποιος θέλει τους πιστεύει.                                                  [Πηγή: efsyn]


 Σχόλιο: "Κόμμα: Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν’ αναγιγνώσκωσι και ν’ αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι να αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι." ... Εμμανουήλ Ροΐδης.

Δευτέρα 6 Μαρτίου 2017

Το νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης


 Πώς προέκυψε το ανθρώπινο γένος και γιατί διατηρείται στη ζωή σε έναν πλανήτη σαν τον δικό μας;
 Κατέχουμε μια ειδική θέση στο Σύμπαν και το πεπρωμένο μας ορίζει να υπάρχουμε σε αυτό;
 Προς τα πού οδεύουμε ως είδος και, το πιο δύσκολο ερώτημα, για ποιο λόγο;


 Από το ύψος των 85 του χρόνων, τη διεθνή αναγνώριση της επιστημονικής προσφοράς του και τα δύο βραβεία Πούλιτζερ για το συγγραφικό του έργο, ο βιολόγος Εντουαρντ Γουίλσον επιχειρεί στο τελευταίο βιβλίο του να απαντήσει σε τέτοια βασανιστικά ερωτήματα.
 Γνωστός στο ευρύ κοινό για τις πρωτοποριακές ζωολογικές του έρευνες ή για τη διατύπωση, κατά τη δεκαετία του 1970, της θεωρίας της κοινωνιοβιολογίας, ο Γουίλσον θεωρείται δικαίως ένας από τους πλέον παραγωγικούς και προκλητικούς επιστήμονες της εποχής μας. Με ένα πλουσιότατο ερευνητικό έργο για το οποίο τιμήθηκε, το 1990, από τη Βασιλική Ακαδημία Επιστημών της Σουηδίας με το Bραβείο Crafoord -απονέμεται σε πεδία τα οποία δεν καλύπτονται από το Βραβείο Νόμπελ.
 Επίσης του έχουν απονεμηθεί περισσότερα από 100 βραβεία διεθνώς.
 Παρ’ όλα αυτά, η ριζοσπαστική και αντικομφορμιστική του προσέγγιση διατυπώνεται ρητά από τις πρώτες σελίδες αυτού του βιβλίου, στις οποίες φροντίζει εξαρχής να ξεκαθαρίσει ότι:

«Η ανθρωπότητα εμφανίστηκε από μόνη της, μέσω μιας σειράς επάλληλων συμβάντων κατά την εξέλιξη. Δεν είμαστε προκαθορισμένοι να εκπληρώσουμε κάποιον σκοπό· ούτε έχουμε να δώσουμε λόγο σε οποιαδήποτε δύναμη πέρα από τον εαυτό μας. Θα μας σώσει μόνο η σοφία που βασίζεται στην αυτεπίγνωση και όχι η ευλάβεια. Δεν θα υπάρξει εξιλέωση ή δεύτερη ευκαιρία που θα μας δοθεί άνωθεν. Είναι ανόητο να θεωρούμε τον πλανήτη μας προσωρινό σταθμό προς έναν καλύτερο (επουράνιο) κόσμο. Μόνο αυτόν έχουμε να κατοικούμε και τούτο το νόημα να ξεδιπλώσουμε»!
 Μολονότι η εξέλιξή κατέστησε σταδιακά το είδος μας κυρίαρχο πάνω στα άλλα ζωικά είδη και ευρύτερα στον πλανήτη μας, σήμερα έχουμε περιέλθει σε μια ιδιαίτερα δυσμενή θέση και θα έπρεπε να είναι σαφές ότι χρησιμοποιούμε όλη αυτή τη δύναμή μας καταστροφικά απέναντι σε κάθε μορφή ζωής.
 Κάτι που αργά ή γρήγορα θα αποδειχτεί αυτοκαταστροφικό και για εμάς τους ίδιους.
 Για τον συγγραφέα είναι σαφές ότι οι βιολογικές προσαρμογές που καθόριζαν τις άλλοτε τόσο επιτυχείς συμπεριφορές μας, σήμερα αποδεικνύονται το πιο σοβαρό εμπόδιο στην επιβίωση του είδους μας.
 Γραμμένο από έναν από τους μεγαλύτερους βιολόγους της εποχής μας, το βιβλίο αποτελεί τη βαρύνουσα και άκρως ανησυχητική μαρτυρία ενός καταξιωμένου μελετητή, ο οποίος, βασιζόμενος σε πλήθος δεδομένων, υποστηρίζει:
«Δεν υπάρχει κάποιο απύθμενο μυστήριο της ζωής. Δαίμονες και θεοί δεν διεκδικούν την αφοσίωσή μας. Αντιθέτως, είμαστε αυτοδημιούργητοι, ανεξάρτητοι, μόνοι και εύθραυστοι· ένα βιολογικό είδος προσαρμοσμένο να ζει σε έναν βιολογικό κόσμο. Αυτό που έχει σημασία για τη μακροχρόνια επιβίωσή μας είναι η ευφυής αυτεπίγνωση, βασισμένη σε μεγαλύτερη ανεξαρτησία σκέψης από όση γίνεται ανεκτή σήμερα ακόμη και στις πιο προηγμένες δημοκρατικές κοινωνίες μας».
Edward O. Wilson "Το νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης" μτφρ. επιστημονική επιμ. Σπύρος Σφενδουράκης εκδ. «Κάτοπτρο», σελ. 192
[Πηγή: efsyn]

Τρίτη 21 Φεβρουαρίου 2017

Ζούμε μια ζωή παράλογη, εντελώς παράλογη, εξωφρενική


 Ζούμε μια ζωή παράλογη, εντελώς παράλογη, εξωφρενική, κι αυτά δεν είναι μόνο λόγια, κάποιο ρητορικό σχήμα, μια υπερβολή, αλλά η απλή διαπίστωση του τι συμβαίνει.
 Τις προάλλες, είχα την ευκαιρία να επισκεφτώ δύο μεγάλα ιδρύματα για ψυχικά αρρώστους, κι αποκόμισα την εντύπωση ότι βρισκόμουν σε άσυλα που έχτισαν άνθρωποι ψυχικά ασθενείς, οι οποίοι χαρακτηρίζονται από μια γενικευμένη, πανδημική μορφή τρέλας, προκειμένου να περιθάλπουν ασθενείς οι οποίοι πάσχουν από διάφορες μορφές τρέλας, με συμπτώματα όμως που δεν ταιριάζουν μ’ αυτά της πανδημικής. Όλες αυτές οι ποικίλες μορφές τρέλας χωρίζονται σε κατηγορίες, καθώς εκείνοι που έχουν καταληφθεί απ’ την πανδημική τρέλα διακρίνουν πληθώρα από υπομορφές και υποδιαιρέσεις.
 Έτσι, έχουμε την ταξινόμηση των: Γκυλαίν, Τσέλλερ, Γκρίζινγκερ, Κραφφτ-Έμπινγκ, Μορέλ, Μάυνερτ, Λουί, Μανιάν, Κρέπελιν, Μορσέλλι, Κλούστον, Χακ Τιούκ, Κόρσακοφ, Ιγκνάτιεφ και πολλών πολλών άλλων.
 Όλοι τους εμφανίζονται διχασμένοι, υποστηρίζοντας μάλιστα αλληλοαντικρουόμενες απόψεις. Κάθε ψυχίατρος ορίζει τις δικές του ψυχονευρώσεις, μανίες, παράνοιες και τις διάφορες vesaniae, κατατονικές και άλλες, την psychopathia degenerativa και λοιπές ψυχοπάθειες. Σε γενικές γραμμές, όπως αναφέρει στο σύγγραμμά του ένας επιστήμονας, όσον αφορά τις περισσότερες ψυχώσεις δεν έχει βρεθεί ακόμα το παθογνωμονικό και ανατομοπαθολογικό υπόστρωμά τους (sic), γι’ αυτό και δεν μπορεί να γίνει ακριβής ταξινόμησή τους.
 Όσο για τις υπάρχουσες ταξινομήσεις, η μόνη χρησιμότητά τους είναι να τις αποστηθίζουν οι φοιτητές και, στις εξετάσεις, ν’ απαντούν χρησιμοποιώντας τα ίδια λόγια που ακούνε και απ’ τους καθηγητές τους ούτως ώστε να πάρουν το πτυχίο τους και χάρη σ’ αυτό να διοριστούν σ’ ένα πόστο μ’ απολαβές που υπερβαίνουν 20, 30, 50 φορές το μισθό ενός εργάτη, ο οποίος κάνει μια δουλειά αναμφίβολα ωφέλιμη για την κοινωνία.
 Ουσιαστικά, υπάρχει μόνο μία σαφής και κατανοητή ταξινόμηση των ψυχικά ασθενών: αυτή με βάση την οποία τοποθετούνται στις ανάλογες πτέρυγες των νοσοκομείων και η οποία καθορίζει το είδος της μεταχείρισης που τυγχάνουν. Έτσι λοιπόν διακρίνονται στους:
α) ανήσυχους (παλιότερα ονομάζονταν βίαιοι)
β) μετρίως ανήσυχους
γ) ήσυχους
δ) υποκείμενα πειραμάτων
 Η ίδια ακριβώς ταξινόμηση ισχύει και για το τεράστιο πλήθος ανθρώπων που έχουν κυριευτεί απ’ την τρέλα του λεγόμενου πολιτισμού της εποχής μας.

ΠΕΡΙ ΤΡΕΛΑΣ
ΛΕΩΝ ΤΟΛΣΤΟΪ                                                    [Πηγή:  lecturesbureau]      

Δευτέρα 30 Ιανουαρίου 2017

Σε περιμένουν...


 ΔΕΝ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΠΟΤΕ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΕΔΩ για πολύ .
 Να είσαι πολύ μακριά, έτσι ώστε να μην μπορούν να σε βρουν, να μην μπορούν να σε «πλησιάσουν» για να σε βάλουν στα δικά τους καλούπια, για να σε πλάσουν όπως θέλουν.
 Να είσαι τόσο μακριά όσο και τα βουνά, όσο ο αμόλυντος αέρας.
 ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΤΟΣΟ ΜΑΚΡΙΑ ΩΣΤΕ να μην έχεις ούτε γονείς ούτε σχέσεις ούτε οικογένεια ούτε χώρα.
 Να είσαι τόσο μακριά ώστε ούτε εσύ να ξέρεις πού είσαι.
 Μην τους αφήσεις να σε βρουν.
 Μην έρχεσαι σε πάρα πολύ κοντινή επαφή μαζί τους.
 Μένε πολύ μακριά, εκεί όπου ούτε κι εσύ να μην μπορείς να σε βρεις.
 Κράτα μια απόσταση που να μην μπορεί κανένας να τη διασχίσει....... Ε Δ Ω 

Σάββατο 7 Ιανουαρίου 2017

Η τρέλα των «πρέπει»


Το σύνηθες τίμημα του «πρεπισμού»
Παρακάτω αναφέρονται λεπτομερώς ορισμένοι λόγοι προσκόλλησης στα «πρέπει». Αυτές οι ανταμοιβές, όπως κι όλες οι άλλες που αντλούμε από λαθεμένες ζώνες, είναι βασικά αυτοκαταστροφικές, μα παρ’ όλα αυτά, αποτελούν από μόνες τους ένα σύστημα υποστήριξης.
-Μπορεί να παρηγοριέστε με την ιδέα του «καλού παιδιού», ακολουθώντας πιστά όλα σας τα «πρέπει». Μπορείτε να χτυπήσετε χαϊδευτικά τον εαυτό σας στην πλάτη επειδή είναι υπάκουος. Αυτή η ανταμοιβή αποτελεί παλινδρόμηση και σας μεταφέρει στην πρώιμη περίοδο ανάπτυξής σας, κατά την οποία η έγκριση από τους άλλους ήταν η ανταμοιβή τους για τη συμπεριφορά σας, γεγονός που σημαίνει ότι στηρίζεστε σε κάποιους άλλους για να υιοθετήσετε κανόνες συμπεριφοράς.
-Η υπακοή στα εξωτερικά «πρέπει» σας επιτρέπει να μεταθέτετε την ευθύνη της αδράνειάς σας στην προσκόλλησή σας μάλλον σ’ αυτά παρά στον εαυτό σας. Όσο τα «πρέπει» αποτελούν μια λογική εξήγηση για το τι είστε (ή δεν είστε), μπορείτε ν’ αποφύγετε τους κινδύνους που περικλείει η εμπιστοσύνη στον εαυτό σας για αλλαγή. Έτσι τα «πρέπει» σας εμποδίζουν να ωριμάσετε. Η Μάρτζορι είχε ένα «πρέπει» στο μυαλό της, που της υπαγόρευε ότι οι προγαμιαίες σχέσεις είναι ταμπού. Είναι τριάντα τεσσάρων χρονών και μέχρι σήμερα δεν είχε καμιά σεξουαλική εμπειρία, εξαιτίας αυτού του «πρέπει». Αλλά η Μάρτζορι δεν έχει και εσωτερική γαλήνη. Θα ήθελε να αποκτήσει σεξουαλικό σύντροφο κι είναι ιδιαίτερα ανικανοποίητη με τον εαυτό της στον τομέα αυτό. Είναι ακόμη πολύ πιθανόν η Μάρτζορι να μην παντρευτεί ποτέ και τα «πρέπει» (στην περίπτωση αυτή «δεν πρέπει») θα την εμποδίσουν να απολαύσει το σεξ. Όταν βρίσκεται αντιμέτωπη μ’ αυτή την πραγματικότητα, ανατριχιάζει στη σκέψη κι ωστόσο τα «πρέπει» την εμποδίζουν πάντα. Η Μάρτζορι είναι υποδουλωμένη στα «πρέπει» της. Δεν μπορεί να περάσει ούτε μια νύχτα στο σπίτι του φίλου της, φοβούμενη την κρίση των άλλων. Έτσι διαρκώς βρίσκεται σε δύσκολη θέση, εξαιτίας του ότι «πρέπει» να γυρίσει τη νύχτα σπίτι, κοντά στη μαμά. Η προσκόλλησή της στα «πρέπει» την αποτρέπει να διακινδυνεύσει το φοβερό εγχείρημα της σεξουαλικής πράξης. Η μόνιμη αντίδρασή της είναι: «Δεν πρέπει να το κάνω¨. Έτσι, τα «πρέπει» της στρέφονται ξεκάθαρα ενάντια στην ίδια την ευτυχία της.

-Τα «πρέπει» σας βοηθούν να χρησιμοποιείτε τους άλλους. Λέγοντας σε κάποιον να συμπεριφερθεί μ’ αυτό τον τρόπο, τον αναγκάζετε να πράξει όπως εσείς θέλετε.
-Είναι ευκολότερο να επιστρατεύσετε ένα «πρέπει» όταν δεν έχετε εμπιστοσύνη στον εαυτό σας. Όσο θολώνει η εικόνα που έχετε για τον εαυτό σας τόσο τα «πρέπει» γίνονται το καταφύγιό σας.
-Μπορείτε να δικαιολογείτε τον εαυτό σας για τη συμπεριφορά σας και να διατηρείτε την εχθρότητά σας για όσους δεν προσαρμόζονται στα «πρέπει» που έχετε καθορίσει για τον εαυτό σας και για τον υπόλοιπο κόσμο. Έτσι, δημιουργείτε μια αυτοεικόνα σε βάρος των άλλων, οι οποίοι δεν υπακούν στους κανόνες –πρότυπα.
-Μπορείτε να πετύχετε την έγκριση των άλλων με τον κομφορμισμό σας. Αισθάνεστε άνετα προσαρμοζόμενοι, μια που πάντα έτσι σας έλεγαν πως πρέπει να κάνετε. Αυτή η παλιά ανάγκη αναζήτησης της έγκρισης υποβόσκει ακόμη κι εδώ.
-Όσο επικεντρώνεστε στους άλλους και ζείτε μέσα από τις επιτυχίες ή τις αποτυχίες τους, δεν χρειάζεται να κάνετε κάτι για τον εαυτό σας. Έχοντας ήρωες ενισχύετε την ταπεινή γνώμη που έχετε για τον εαυτό σας και αυτό σας επιτρέπει να ξεφύγετε από την υποχρέωση να κάνετε κάτι για να βελτιωθείτε. Απ’ τη στιγμή που οι ήρωές σας ευθύνονται για την καλή ή την κακή σας διάθεση, δεν υπάρχει κανένας λόγος ν’ αναλάβετε εσείς την ευθύνη. Η αυταξία σας, στην περίπτωση αυτή, προέρχεται στην πραγματικότητα από τους άλλους και άρα είναι φευγαλέα και παροδική. Εξαρτάται απ’ όλους αυτούς τους σπουδαίους ανθρώπους κι από τη θέση που καταλαμβάνουν στη ζωή σας.

Τελικές σκέψεις σχετικά με τη συμπεριφορά των «πρέπει»
Ο Ράλφ Γουώλντο Έμερσον έγραφε το 1838 στο βιβλίο του Φιλολογική Ηθική:
«Οι άνθρωποι αλέθονται συνεχώς στο μύλο μιας παλιάς αλήθειας και τίποτε δεν βγαίνει από κει εκτός απ’ αυτό που μπήκε. Αλλά, από τη στιγμή που εγκαταλείπουν την παράδοση για μια αυθόρμητη σκέψη, τότε η ποίηση, το χιούμορ, η ελπίδα, η αρετή, η γνώση, όλα έρχονται σε βοήθειά τους».
Τι όμορφη σκέψη. Μείνετε με την παράδοση και να είστε σίγουροι ότι θα παραμείνετε ίδιοι. Αλλά παραμερίστε την κι ο κόσμος θα ‘ναι δικός σας για να τον χρησιμοποιήσετε δημιουργικά όπως νομίζετε.
Γίνετε οι ίδιοι κριτές της συμπεριφοράς σας και μάθετε να στηρίζεστε στον εαυτό σας για να αποφασίσετε για την τωρινή στιγμή. Μην ψάχνετε σ’ όλη σας τη ζωή για μια απάντηση μέσα σε διάφορες πολιτικές και παραδόσεις. Τραγουδήστε το δικό σας τραγούδι της ευτυχίας με όποιο τρόπο εσείς διαλέξετε, μακάριοι για καθετί που πρόκειται να συμβεί.

ΟΙ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΩΝ ΣΦΑΛΜΑΤΩΝ ΣΑΣ
Wayne Walter Dyer                                                               [Πηγή: lecturesbureau]

Πέμπτη 5 Ιανουαρίου 2017

Δυστυχισμένοι όσοι θρηνούν


 Δυστυχισμένοι όσοι θρηνούν, γιατί πια απόχτησαν τη θλιβερή συνήθεια του θρήνου.

Μακάριοι όσοι ξέρουν πως ο πόνος δεν είναι στεφάνι δόξας.
Δεν αρκεί νά ’σαι ο έσχατος για νά ’σαι κάποια μέρα ο πρώτος.
Ευτυχισμένος όποιος δεν επιμένει πως έχει δίκιο, γιατί κανείς δεν έχει, ή έχουν όλοι.
Ευτυχισμένος όποιος συγχωρεί τους άλλους καθώς κι εκείνος που συγχωρεί τον ίδιο τον εαυτό του.
Ευλογημένοι οι ειρηνοποιοί, γιατί δε θα καταδεχτούν τη διχόνοια.
Ευλογημένοι όσοι δεν διψούν για δικαιοσύνη, επειδή ξέρουν πως η μοίρα μας, αντίδικη ή σπλαχνική, είναι έργο της τύχης, της ανεξιχνίαστης.
Ευλογημένοι οι ελεήμονες, γιατί η ευτυχία τους θα είναι να ελεούν κι όχι να περιμένουν ανταπόδοση.
Ευλογημένοι όσοι διώκονται για χάρη του δίκιου, γιατί τους νοιάζει περισσότερο το δίκιο απ’ ό,τι η ανθρώπινη μοίρα τους.
Κανείς δεν είναι το αλάτι της γης, μα και κανένας δεν υπάρχει που να μην ήταν σε κάποια στιγμή της ζωής του.
Οι ανθρώπινες πράξεις δεν αξίζουν ούτε για την κόλαση, ούτε για τους ουρανούς.

 Να μη μισείς τον εχθρό σου, γιατί αν το κάνεις, γίνεσαι κατά κάποιον τρόπο σκλάβος του. Το μίσος σου, δε θα σε ικανοποιήσει περισσότερο από τη γαλήνη σου.

 Αν σε βάλει σε πειρασμό το δεξί σου χέρι, συγχώρεσέ το· είσαι και σώμα και ψυχή και είναι δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να καθορίσεις το όριο που τα διαχωρίζει.

 Να μη μεγαλοποιείς τη λατρεία της αλήθειας· δεν υπάρχει άνθρωπος που μέσα σε μια μονάχα μέρα, να μην είπε ψέματα φορές πολλές, έχοντας κάθε δίκιο.

 Να μην ορκίζεσαι, γιατί ο όρκος είναι μονάχα έμφαση.
Να αντιστέκεσαι στο κακό, αλλά χωρίς φόβο και χωρίς πάθος. Σ’ αυτόν που θα σου χτυπήσει το δεξί μάγουλο, μπορείς να του γυρίσεις και τ’ άλλο, φτάνει να μην είναι ο φόβος που στο γυρίζει.

 Εγώ δε μιλώ ούτε για εκδίκηση, ούτε για συγνώμη· η λησμονιά είναι η μόνη εκδίκηση και η μοναδική συγνώμη.

 Κάνοντας καλό στον εχθρό σου, έχεις βρει τον καλύτερο τρόπο να ικανοποιήσεις τη ματαιοδοξία σου.
 Δώσε τα άγια στα σκυλιά και ρίξε τα μαργαριτάρια σου στους χοίρους· αυτό που έχει σημασία είναι να δίνεις.
 Ψάχνε, μόνο για νά ’χεις τη χαρά να ψάχνεις και όχι για τη χαρά πως βρίσκεις…

 Μην κρινεις το δέντρο από τους καρπούς του, ούτε τον άνθρωπο από τα έργα του· μπορούσαν νά ’ναι και καλύτερα ή χειρότερα.

 Τίποτα δεν χτίζεται πάνω στην πέτρα, όλα πάνω στην άμμο χτίζονται, όμως το χρέος μας είναι να χτίζουμε σα νά ’τανε η άμμος πέτρα…
Χόρχε Λουίς Μπόρχες                                                         [Πηγή:  lecturesbureau]